سناریوهای شهر هوشمند برمبنای رویکرد آینده‌پژوهی شهری:مورد مطالعه کلانشهر تبریز

نویسندگان

1 استاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت ، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 دانشجوی دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت ، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

3 استاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت ، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

doi
10.22111/sedj.2022.43630.1241
چکیده

جهان امروز با چالش‌هایی مواجه است که ناشی از دگرگونی‌های حاصل از پیشرفت علم و فناوری و طرح نیازهای جدید می‌باشد. در این راستا الگوی شهر هوشمند راهکار جدیدی است که متناسب با پیشرفت‌ فناوری اطلاعات و ارتباطات و رفع نیازهای جدید شهروندان در زندگی شهری آنها، برنامه‌ریزان شهری را به بازنگری و بازاندیشی در اقدامات خود وا می‌دارد. این پژوهش که در زمینه شناسایی عوامل اصلی و کلیدی در آینده شهر هوشمند در کلانشهر تبریز می‌باشد، از لحاظ هدف کاربردی، از نظر روش، ترکیبی از روش‌های اسنادی و پیمایشی و از نظر ماهیت بر اساس روش‌های جدید علم آینده‌پژوهی، تحلیلی و اکتشافی است که با به کارگیری ترکیبی از مدل‌های کمی و کیفی انجام گرفته است .براین اساس 55 عامل اولیه تحقیق با استفاده از مرور منابع و دلفی خبرگان این حوزه برای کلانشهر تبریز بومی‌سازی شده و با کمک نرم‌افزار میک‌مک تجزیه و تحلیل شدند. در ادامه، 16 عامل کلیدی با استفاده از ماتریس اثرات متقاطع معرفی شدند. یافته‌های تجربی نشان می‌دهد بعد اقتصاد هوشمند و تحرک هوشمند بیشترین سهم را به عنوان متغیرهای اصلی در این مجموعه داشته و تأثیر بیشتری بر آینده هوشمند کلانشهر تبریز خواهند داشت و به عنوان بازیگران اصلی شناخته شدند. لازمه اصلی تدوین سناریوها برای عوامل کلیدی، تعریف وضعیت‌های احتمالی و تحلیل دقیق شرایط پیش‌رو است که در نهایت تعداد 61 وضعیت محتمل برای 16 عامل کلیدی تدوین شد. با تحلیل وضعیت‌های احتمالی، 7856 سناریو ممکن، 21 سناریو باورکردنی و 5 سناریو با احتمال قوی در وضعیت هوشمندی کلانشهر تبریز شناسایی شدند.