نهاد صرافی و کارکرد تجارتخانه جمشیدیان در دورۀ قاجار
نویسندگان
1 استادیار گروه تاریخ دانشگاه یزد
doi
چکیده
تغییراتی که از نیمۀ دوم قرن سیزدهم قمری (19 م) در مسیر و طرفهای تجاری ایران پدید آمد، کارکرد تجّار و صرافان گسترش یافت. در این دوره متأثر از فعالیت انجمن اکابر پارسیان هند و ارتقای یزد به یکی از کانونهای تجاری، زرتشتیان فرصتی یافتند تا به تجارت و صرافی روی آورند. جمشید بهمن با ایجاد تجارتخانۀ جمشیدیان در دو حوزۀ ملکی و تجاری در میان کارگزاران اقتصادی و دولتمردان سیاسی نفوذ یافت و علاوه بر ایجاد شعباتی در شهرهای ایران و خارج از کشور، به مقام رئیسالتجاری نیز ترقی نمود. چنین رویکردی نمودار تعامل ساختار قدرت با اقلیّتها و ضرورت وجودی نهاد صرافی در بافت تجاری بود؛ اما بنا به دلایلی مانند بیثباتی سیاسی ـ اقتصادی پس از مشروطه، عدم سیاستگذاری مدون در گذار از ساختار اقتصاد سنتی به مدرن و اعمال بیرویۀ بانک شاهی و استقراضی سرانجام از میان رفت.
