بررسی و معرفی انواع طرحها و نقشههای اطلسی در قالی جیریا
نویسندگان
1 استادیار گروه آموزشی فرش دانشگاه اراک ، m-afrough@araku.ac.ir
doi
چکیده
تحقیق پیشِ رو پژوهشی کاملاً میدانی و بدیع است و اندکی جنبهی نظری دارد. سعی نویسنده بر آن بوده تا طرحها و نقشههای اطلسی را بهعنوان برجستهترین و رایجترین طرحها در روستای جیریا، شناسایی و معرفی کند. از این رهگذر، تحقیق حاضر نخستین پژوهش در این زمینه است. روستای جیریا با برخورداری از پیشنهای کهن در تاریخ و فرهنگ، یکی از روستاهای فعال استان مرکزی و شهر اراک در تولید قالی است. سابقهی قالیبافی در جیریا همپای این هنر در ساروق، دیگر روستای استان مرکزی، است که در تولید قالیهای نفیس شهره بوده و نسبتاً همجوار با جیریاست. آوازهی قالیهای جیریا در اراک، استان مرکزی و ایران، به کیفیت و نفاست این هنر در طرح و نقشه و بافت آن است. پرسش پژوهش حاضر این است که بیشترین، رایجترین و متنوعترین طرح و نقشه در قالی جیریا کدام است و شامل چه ویژگیهایی میشود؟ شناسایی، بررسی، طبقهبندی و معرفی انواع طرح و نقشهی قالی جیریا با تکیه بر نقشهی اطلسی از اهداف این مقاله به شمار میرود. این تحقیق از نوع بنیادین، و روش تحقیق از نوع توصیفی ـ تحلیلی، و شیوهی گردآوری دادهها، میدانی است. یافتههای پژوهش مبین این امر است که نقشهی اطلسی یکی از طرحهای رایج و معروف در قالیبافی این روستاست. طرح اطلسی در قالی جیریا در انواع طرحها و رنگها و ابعاد بافته و عرضه میشود. بر طبق یافتههای این پژوهش طرح و نقشهی اطلسی، بیشترین و متنوعترین طرح و نقشه در قالی جیریاست. همچنین تعداد 17 نقشهی اطلسی در این روستا شناسایی، بررسی، تحلیل و معرفی شد.
