مطالعه بافت شناسی دستگاه گوارش کپور معمولی واریته سازان (Cyprinus carpio Var. Sazan) در طی مراحل اولیه تکوین

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران.

3 دانشیار گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/jfisheries.2017.219519.956
چکیده

این تحقیق با هدف بررسی تکوین اولیه سیستم گوارش ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio) (واریته سازان) به­عنوان یک گونه با­ ارزش اقتصادی دریای خزر از زمان تفریخ تا 55 روز بعد از آن براساس روش بافت­شناسی پارافینه و رنگ آمیزی  هماتوکسیلین- ائوزین به اجرا درآمد. نتایج نشان داد که باز شدن حفره دهانی و ظهور پانکراس در روز دوم، لایه­ های اپیتلیومی دهانی و مری همراه با سلول­های تولید کننده موکوس آنها در روز سوم، رکتوم در روز هشتم و حلقه رورده­ای در روزهای 13-12 پس از تفریخ وقوع می­ یابند. همچنین براساس خصوصیات ریختی و بافت ­شناسی، مراحل تکوین دستگاه گوارش این گونه به سه مرحله اصلی (1) از زمان تفریخ تا روز 3 بعد از آن که با باز شدن دهان و آمادگی گوارش برای پذیرش غذا همراه است، (2) تا روز 8 بعد از تفریخ که مرحله انتقالی از تغذیه داخلی به خارجی است که سیستم تغذی ه­ای لارو ماهی هم از نظر ساختاری و هم از لحاظ عملکردی برای دریافت، هضم و جذب غذای خارجی پیش از جذب کامل کیسه زرده توسعه می­ یابد و (3) مرحله سوم از روز 9 بعد از تفریخ که عملکردی شدن بخش­ درون­ ریز پانکراس ویژگی بارز این مرحله بوده و به­ عنوان یک تشخیص حیاتی برای تبدیل لارو به ماهی جوان لازم است، تقسیم می­ شوند. توسعه دستگاه گوارش این گونه طی مراحل اولیه تکوین مشابه سایر ماهیان استخوانی با تفاوت هایی در زمان توسعه و عملکرد بود.