اثر غیرخطی تورم بر نابرابری درآمد (مطالعه کشورهای درحال توسعه)

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد اقتصاد، گروه اقتصاد اسلامی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد اسلامی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

3 استادیار، گروه اقتصاد نظری، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22111/sedj.2022.40958.1170
چکیده

نابرابری درآمد یک مسئله مهم اقتصادی است که بسیاری از کشورهای جهان با آن مواجه هستند. در چند دهه اخیر به دلیل روند افزایشی نابرابری درآمد و آثار نامطلوب آن بر اقتصاد هر کشور، این مسئله و عوامل مؤثر بر آن مورد توجه محققان و سیاست‌گذاران اقتصادی قرار گرفته است. با توجه به اهمیت این موضوع در این مقاله به بررسی تأثیر تورم بر نابرابری درآمد در 66 کشور در حال توسعه از جمله ایران طی دوره زمانی 1995-2018 پرداخته شده است. برای بررسی موضوع از مدل پانل دیتای پویا و روش گشتاورهای تعمیم‌یافته (GMM) استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که یک رابطه‌ غیرخطی U شکل میان تورم کل و نابرابری درآمد وجود دارد، به این صورت که با شروع از تورم صفر، نابرابری درآمد حداکثر تا آستانه تورم کل (که در این مطالعه حدود 07/12 حاصل شده است) کاهش می‌یابد و بعد از رسیدن به آستانه تورم، با افزایش تورم نابرابری درآمد نیز افزایش می‌یابد؛ بنابراین میان تورم کل و نابرابری درآمد، ارتباط غیرخطی وجود دارد. همچنین درباره‌ی اجزای تورم، نتایج مدل بیان‌کننده رابطه غیرخطی U شکل میان تورم پیش‌بینی ‌شده و نابرابری درآمد است، اما تورم پیش‌بینی ‌نشده رابطه معناداری با نابرابری درآمد ندارد. نتایج نشان می‌دهد که افزایش تولید ناخالص داخلی سرانه و شهرنشینی، نابرابری درآمد را کاهش می‌دهد و افزایش آن‌ها سبب بهبود وضعیت توزیع درآمد می‌شود، اما افزایش آزادی تجارت بین‌المللی در کشورهای مورد مطالعه باعث بدتر شدن وضعیت نابرابری درآمد می‌شود. میان متغیر بیکاری و نابرابری درآمد رابطه معناداری یافت نشد.