رهیافت‌های جهانگیر قائم‌مقامی در تاریخ‌نگاری نظامی ایران

نویسندگان

1 PhD student of Iranian Islamic History, Research Institute of Humanities and Cultural History Studies, Tehran, Iran , ghahestanimes@gmail.com

2

3

4 2- Associate Professor of the History Department of the Research Institute of Humanities and Cultural History Studies, Tehran, Iran

doi
چکیده

تاریخ‌نگاری نظامی پهلوی دوم با ظهور مورخانی چون جهانگیر قائم‌مقامی دچار تحول و دگرگونی شد. در این نوع تاریخ‌نگاری افزون بر تاریخ نهادها و واحدهای نظامی، بر کشف علل نظامی رخدادهای تاریخی در همبستگی با آگاهی از روح ملی و شرح توانمندی‌ها و قابلیت‌های نظامی ایران تأکید می‌شد. در مقاله‌ی حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با هدف شناخت مؤلفه‌های تاریخ‌نگاری نظامی این دوره، به ارزیابی تأثیر تاریخ‌نگاری قائم‌مقامی در دگرگونی تاریخ‌نگاری نظامی این دوره می‌پردازیم و در این مسیر نوآوری‌ها، دستاوردها و ابتکارات جهانگیر قائم‌مقامی را بررسی می‌کنیم و می‌کوشیم به این مسئله پاسخ دهیم که مبانی و مؤلفه‌های اصلی تاریخ‌نگاری قائم‌مقامی چیست. یافته‌های پژوهش حاضر حاکی از این است که قائم‌مقامی متأثر از تحصیلات دانشگاهی و حضور طولانی در ساختار ارتش ایران، به‌عنوان یکی از نمایندگان نسل نظامی مورخ این دوره، توانسته است آثار بااهمیتی در ارتباط با تحولات نظامی ایران، نقش سازمان‌ها و نهادهای نظامی در این رویدادها و سیر تحول تاریخ‌نگاری آنها بیافریند. به همین سبب در مقاله‌ی حاضر این موضوع را با بررسی پیشینه‌ی تاریخ‌نگاری نظامی، روند تطور، تکامل و ارتباط این فرایندها با تاریخ معاصر ایران، آغاز کرده‌ایم.