فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه توسعه‌یافتگی یک از اهداف و آرمان­های اصلی جوامع بشری شده است که تقریباً اغلب سیاست­ها، ساختارها و برنامه­های کشورهای مختلف را تحت تأثیر خود قرار داده است. این در حالی است که از سویی بحران معنا در جوامع توسعه‌یافته و بحران ساختار در جوامع توسعه‌نیافته، مسئله­ای جدی و پیچیده­ای است که منجر به بی­ تعادلی در پیوستار توسعه شده است. درحالی ­که کشورهای توسعه‌یافته از حیث روابط فرهنگی و هویتی درونی در چنبره منفعت­ مداری گروهی و فراتر از آن از حیث روابط بیرونی با جوامع مختلف انسانی در چنبره منفعت­ مداری ملی بدون توجه به شرایط و نیاز کشورهای دیگر گرفتار شده­اند و بحران معنا را به تمام جوامع انسانی پمپاژ می­کنند، کشورهای توسعه‌نیافته و درحال‌توسعه تمام ساختارهای اجتماعی خود را برای پرتاب­شدگی به سطحی فراتر از توسعه، دستخوش تغییرهای پی­ درپی می­کنند و در هزارتوی نظریه­  ها، الگوها و برنامه ­های توسعه خود را گرفتار می­کنند. ناظر به این مهم، مقاله حاضر مکاتب گوناگون توسعه در جهان را بررسی کرده و به‌دنبال آن با ارائه مبانی پیشرفت در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران آیت‌الله خامنه‌ای، سعی شده است مؤلفه ­های این مکتب جدید با مکاتب موجود در جهان مقایسه شود. لذا با تکیه بر روش کتابخانه‌ای الگوهای رایج توسعه در غرب به‌همراه مدل‌های نوظهور توسعه و همچنین مبانی و مؤلفه‌های توسعه در منظومه فکری اندیشمندان مسلمان و رهبر انقلاب آیت‌الله خامنه‌ای استخراج شده و در راستای تبیین و استخراج شبکه مضامین مبانی پیشرفت در هندسه ذهنی رهبر انقلاب، بیانات و  مکتوبات ایشان در دو حوزه مبانی و راهبردهای عمل‌گرایانه پیشرفت با روش تحلیل مضمون تجزیه‌وتحلیل شده و درنهایت در یک جدول مطالعه تطبیقی با مکاتب دیگر توسعه مقایسه شده است. مکتب پیشرفت آیت‌الله خامنه‌ای به‌طور عام دارای شش مؤلفه محوری می‌باشد: شریعت‌محور و تعالی‌محور، مناسبات اجتماعی کارآمد و کرامت‌محور: در حوزه قضا، سلامت، ارتباطات و...، متکی بر حضور دولت ـ ملت، بومی، اندیشه بنیاد، دارای مبانی فرهنگی ـ اقتصادی.