بررسی ریزساختار و خواص مکانیکی فولاد Delta-Trip حاوی وانادیم
نویسندگان
1 استادیار، دپارتمان فناوری نانو و مواد پیشرفته، پژوهشگاه مواد انرژی، کرج، ایران
2 دانشجوی دکتری، دپارتمان فناوری نانو و مواد پیشرفته، پژوهشگاه مواد انرژی، کرج، ایران
3 دانشیار، دپارتمان فناوری نانو و مواد پیشرفته، پژوهشگاه مواد انرژی، کرج، ایران
doi
10.22034/ijme.2023.417333.1832چکیده
تأثیر عناصر میکرو آلیاژی بر خواص فولادهای استحکام بالا، توسط محققان زیادی بررسیشده است. وانادیم به علت تأثیر مثبت در استحکام دهی محلول جامد، استحکامبخشی رسوب سختی و بهبود ریزدانگی، از اهمیت بالایی برخوردار است ولی بهصورت مستقل تأثیر این عنصر بر خواص فولاد delta-Trip بررسی نشده است از اینرو در تحقیق حاضر، تأثیر افزودن عنصر وانادیم در مقادیر 0/12 و 0/25 درصد وزنی بر خواص مکانیکی و ریزساختار فولاد delta-Trip بررسی شده است. ساختار هر سه فولاد قبل از عملیات حرارتی حاوی فازهای فریت دلتا، فریت آلوتروپیک، مارتنزیت و پرلیت بود و سیکل عملیات حرارتی منجر به پایداری فاز آستنیت گردید. افزودن 0/12 درصد وزنی وانادیم، باعث بهبود خواص مکانیکی شده و بهترین ترکیب استحکام و ازدیاد طول را با استحکام 866 مگا پاسکال و ازدیاد طول 41 درصد ایجاد کرده است. افزایش بیشتر وانادیم تا 0/25 درصد، تأثیر منفی بر خواص مکانیکی داشت. افزایش مقدار وانادیم با تشویق تشکیل فاز مارتنزیت و کاهش درصد آستنیت باقی مانده، خواص مکانیکی را تضعیف کرد؛ ولی مقدار 12/0 درصد وانادیم با افزایش استحکام از طریق استحکام دهی ناشی از محلول جامد و رسوب سختی، عدم ایجاد ساختار ترد مارتنزیتی و ایجاد ساختار لایهای فریت دلتا، منجر به بهبود خواص مکانیکی شد. فولاد 0/12 درصد وانادیم با شاخص شکلپذیری MPa.% 35700 در محدودهی فولادهای پیشرفته استحکام بالا نسل سوم قرار میگیرد.