تصویرشناسی زنان در سفرنامه‌ی مقدسی

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف دانشگاه الزهرا ، m.abbasi@alzahra.ac.ir

doi
چکیده

 تصویر زنان اقوام و کشورها از منظر شاعر یا نویسنده‌ی خارجی از موضوعات دانش تصویرشناسی است که زیرمجموعه‌ی «ادبیات تطبیقی» قرار می‌گیرد و در شناخت جایگاه زنان و نگرش به آنها در جوامع نقش مهمی ایفا می‌کند. پژوهش حاضر به دنبال پاسخ به این پرسش است که مقدسی از چه منظرهایی زنان را توصیف کرده است؟ چرا و کدامیک از تصاویر و ویژگی‌های زنان در سفرنامه‌ی مقدسی چشمگیرتر است؟ رویکرد این مقاله توصیفی- مقایسه‌ای و آماری و نحوه‌ی گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای است. در مجموع، نگاه مقدسی به موضوعات اجتماعی و مسائل زنان عاری از یک‌سونگری است. او در گذر از اقلیم‌های عرب و عجم نگاه بالا به پایین ندارد. سفرنامه وی مونولوگ نبوده بلکه دیالوگی بوده که درآن افکار، رسوم و حتی خرافه‌های ساکنان اقلیم ­ها به بحث گذاشته می‌شود. مقدسی با ثبت تفاوت‌های فرهنگی آشکار در مناطق مختلف ایران، شاخصه‌ی مشاغل زنان را با رویکرد بسیار مثبت برجسته کرده است. مقدسی رویکرد منفی خود را گاه در قالب نفرت، گاه اظهار شگفتی و تمسخر یا کنایه بازگو می‌کند. نگاه ارزشی او به همه‌ی مسائل غیر قابل انکار است.