عبدالحسین تیمورتاش و روابط خارجی ایران بر اساس اسناد نو یافته

نویسندگان

1 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه بین المللی امام خمینی

doi
چکیده

این مقاله با اتکاء به برگه‌هایی از اسناد دفتر مخصوص شاهنشاهی در اوایل دورۀ سلطنت رضاشاه، اسناد آرشیو ملی بریتانیا در لندن و اسنادی از آرشیو ملی امریکا در مریلند، موضوع گسترش موازنۀ تجاری و سیاسی ایران با شوروی را به بحث می‌گذارد و نقش عبدالحسین تیمورتاش، وزیر دربار رضاشاه را در این زمینه بررسی می‌کند. این اسناد علل و عواملی را که بعدها باعث فروگرفتن تیمورتاش شد، در روندی تاریخی به بحث می‌گذارند و روایتی جدید از این موضوع عرضه می‌کنند. مسألۀ اصلی مقالۀ حاضر به نقش تیمورتاش در برقراری توازن در مناسبات خارجی با قدرت‌هایی مانند انگلیس، شوروی و آلمان اختصاص دارد، اما مخالفان داخلی و خارجی او را هم معرفی می‌کند و تأثیر این مخالفت‌ها را بر سرنوشت آتی وی به اختصار شرح می‌دهد.