تدوین الگوی ایرانی-اسلامی مشاوره شغلی سهم‌گذارانه و ارزیابی آن با مدل سه عاملی تعهد سازمانی آلن و میر

نویسندگان

1 استادیار گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

2 دکتری مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

doi
10.22047/hsd.2025.489194.1041
چکیده

هدف پژوهش حاضر، تدوین الگوی ایرانی-اسلامی مشاوره شغلی مبتنی بر رویکرد سهم گذاری و ارزیابی و مقایسه آن با مدل سه عاملی تعهد سازمانی آلن و میر بود. رویکرد پژوهش حاضر کیفی و استفاده از روش نظریۀ زمینه‌ای (گلایزری) بود، با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند تعداد 25 کارمند در سازمان‌های اقتصادی اصفهان گزینش شد و مطابق با اصول رویکرد سهم گذاری با مصاحبه نیمه ساختاریافته، دیدگاه آنان در خصوص تعهد سازمانی بررسی شد، سپس با کدگذاری باز، محوری و انتخابی، پایه‌های تعهد سازمانی برمبنای رویکرد سهم‌گذاری استخراج شد، در گام بعدی جهت ارزیابی با مدل آلن و میر؛ مقاله آنان با عنوان " ارزیابی و پیش‌بینی مؤلفه‌های عاطفی، استمرار و هنجاری در تعهد سازمانی" به‌صورت هدفمند انتخاب و با روش تحلیل مضمون، مفاهیم اساسی آن با کدگذاری مضامین اولیه، فرعی و اصلی استخراج و به‌عنوان پایۀ ارزیابی الگوی مستخرج موردبحث قرار گرفت. نتایج برخاسته از الگوی مبتنی بر رویکرد سهم گذاری با محوریت تعهد سازمانی در چهار بعد غایت شناسی و کیفیت کنش در هستی؛ ادراک پیوستگی ارکان هستی؛ ظرفیت تعادل یابی مستمر و غنی‌سازی محیط سازمانی شکل گرفت که در ارزیابی و تحلیل نهایی جامعِ مدل سه عاملی تعهد سازمانی آلن و میر و گسترده‌تر از آن ارزیابی شد. این الگو در ابعاد هستی‌شناسی نشان داد تعهد شغلی می‌تواند امری وابسته به نوع هستی‌شناسی باشد؛ لذا ابعاد چندگانه تعهد و تمرکز بر انگیزه‌های مادی و معنوی، جامعیت این الگو را نسبت به مدل سه عاملی آلن و میر نشان می‌دهد.