مختصات نظری و گونه‌شناسی تعاریف حکمرانی

نویسندگان

1 مدیریت دولتی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 گروه خط‌مشی و اداره امور عمومی، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 استادیار مدیریت دولتی، گروه مهندسی پیشرفت، دانشکده مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت ایران

doi
10.22047/hsd.2025.498280.1053
چکیده

ماهیت مسائلی که دولت‌ها در چند سال اخیر با آن‌ها مواجه شده‌اند بر نحوه اداره جامعه و ارائه خدمات عمومی به صورتی بهینه تأثیرات قابل‌توجهی داشته است. این امر موجب مطرح‌شدن رویکرد «حکمرانی» به‌منظور شبکه‌سازی و استفاده از منابع و ظرفیت‌های کنشگران و ذی‌نفعان از بخش‌های مختلف شده است. باتوجه‌به اینکه مفهوم حکمرانی از سوی صاحب‌نظران و پژوهشگران مختلف به صورت‌های متفاوتی تبیین شده است و این افراد هرکدام بنا بر حوزه تخصصی خود بر وجوه خاصی از حکمرانی تأکید داشته‌اند؛ لذا این موضوع موجب ارائه مجموعه متنوعی از تعاریف مختلف حکمرانی در ادبیات نظری شده است. این پژوهش با استفاده از روش ترکیب مضمون به بررسی تعاریف مختلف حکمرانی از منظر صاحب‌نظران مختلف پرداخته است و در نهایت تعاریف مختلف حکمرانی را در هفت دسته کلی ساختار؛ کارکرد؛ فرایند (رویه)؛ نقش؛ سازوکار؛ سطح و اهداف و پیامدها دسته‌بندی نموده که هرکدام دارای زیرمجموعه‌هایی هستند که می‌توان تعاریف مختلف حکمرانی را در آن‌ها گنجاند تا پژوهشگران را از سردرگمی مفهومی حکمرانی نجات داده و موجب کاربست صحیح و به‌جای مفهوم حکمرانی در حوزه‌های مطالعاتی مختلف گردد.