میزان و چگونگی هم‌فرهنگی دانش‌آموختگان مدارس اسلامی و سایر مدارس شهر تهران: با تاکید بر عوامل رسانه و مدرسه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی مطالعات فرهنگی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استاد گروه فرهنگ و تربیت، دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران.

doi
10.30497/rc.2022.76521
چکیده

هدف تحقیق حاضر، شناخت میزان و چگونگی هم‏‌فرهنگی (ارزش‌‏ها و هنجارهای اجتماعی و الگوهای رفتاری) دانش‌‏آموختگان مدارس اسلامی و سایر مدارس (دولتی و غیردولتی) شهر تهران و تاثیر عوامل رسانه و مدرسه بر آن است. روش این پژوهش، پیمایشی می‌­باشد؛ برای جمع‌آوری داده­‌ها از ابزار پرسشنامه برخط محقق­‌ساخته استفاده شده‌­است. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش‌‏آموزان مدارس اسلامی و سایر مدارس شهر تهران که در سه سال اخیر از دبیرستان و هنرستان دانش‏‌آموخته شده‌اند (80 هزار نفر) بودند که با روش نمونه‌گیری دردسترس تعداد 385 نفر دانش‌‏آموخته مدارس اسلامی و نیز 384 نفر از دانش‌‏آموختگان سایر مدارس شهر تهران، مجموعا 769 نفر مورد آزمون قرار­گرفتند. اعتبار پژوهش با روش­های صوری نظر خبرگان و اعتبار سازه با روش تحلیل عاملی تاییدی و با نرم­افزار AMOS محاسبه ­شد و مورد تایید قرار­گرفت؛ آلفای کرونباخ متغیرها بیشتر از 0.9 برآوردشد که پایایی بالای تحقیق را نشان می­‌دهد. نتایج تحقیق با استفاده از آزمون t با نرم­افزار SPSS نشان می­دهد که دانش‌‏آموختگان مدارس اسلامی، نسبت به دانش‌‏آموختگان سایر مدارس شهر تهران، از هم‌‏فرهنگی (تشابه در ارزش‌‏ها و هنجارهای اجتماعی و الگوهای رفتاری) بیشتری برخوردار هستند. یافته‌های تبیینی تحقیق در قالب الگوی معادلات ساختاری با کمک نرم افزار AMOS نشان داد، عوامل «مدرسه» و «رسانه­‌های جمعی» بر هم‏‌فرهنگی دانش‌‏آموختگان مدارس اسلامی اثر دارد. نتایج تحلیل رگرسیونی نشان‌داد متغیرهای مستقل یادشده، 47 درصد از واریانس متغیر وابسته (هم‌‏فرهنگی) را تبیین می‌کند.