تأثیر کمک‌های رسمی توسعه و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بر توسعه انسانی در کشورهای کمتر توسعه یافته

نویسندگان

1 گروه علوم اقتصادی دانشگاه تربیت مدرس تهران ایران

2 گروه اقتصاد پژوهشکده اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس تهران ایران

doi
10.22111/sedj.2021.39072.1119
چکیده

کمک‌های رسمی توسعه از ابزارهای کمک به پیشرفت کشورهای کمترتوسعه‌یافته در زمینه‌های اقتصادی- اجتماعی است. این کمک‌ها، با کاهش فقر، تقویت زیرساخت‌ها، ارتقای نظام آموزشی و بهداشتی در توسعه انسانی جوامعِ نیازمند نقش حیاتی ایفا می‌کنند. همچنین، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی از روش های مهم تأمین مالی طرح‌های عمرانی، انتقال فنون تولید و دانش و منشأ تغییر رویکرد مدیریتی در کشورهای در حال توسعه و کمترتوسعه‌یافته است. کمک‌های خارجی و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی ممکن است همدیگر را تقویت کرده و بر توسعه اقتصادی و اجتماعی اثر بگذارند. کمک‌ها و منابع مالی خارجی به تنهایی قادر به تغییر اساسی در فرایند توسعه نیستند. وجود دولت‌های کارآمد و پاسخگو عامل مهم در بهره-مندی از مزایای این نوع منابع است، در حالی که سوءتدبیر در دریافت کمک‌ها و جذب سرمایه‌گذاری خارجی، منجر به تداوم فقر، بیکاری، فساد و انباشت بدهی خارجی می‌شود. این پژوهش، تأثیر کمک‌های رسمی توسعه و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بر توسعه انسانی را در 24 کشور کمترتوسعه‌یافته طی دورۀ 2018-2000 مورد مطالعه قرار می‌دهد. مدل تحقیق با استفاده از داده‌های ترکیبی و در محیط نرم افزار Eviews به روش اثرات تصادفی برآورد شده است. مطابق نتایج، کمک‌های رسمی توسعه و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی هر دو اثرات مثبت و معنی داری بر شاخص توسعه انسانی دارند. همچنین با افزایش درجه کارایی دولت، شاخص توسعه انسانی در گروه منتخب افزایش می‌یابد. در نتیجه، این کشورها با افزایش کارایی دولت و هزینه‌کرد مناسب کمک‌های رسمی و وجوه سرمایه‌گذاری خارجی می‌توانند شاهد بهبود روند توسعه یافتگی باشند.