واکاوی الگوهای فرزندپروری بدون ایجاد احساس گناه در فرزندان: مطالعه‌ای با رویکرد کیفی

نویسندگان

1 دانشگاه علامه طباطبایی - دانشکده روانشناسی و علوم تربینی

2 عضو پیوسته فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران تهران – دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی

3 تهران ، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، گروه مشاوره

doi
10.22047/hsd.2024.486007.1036
چکیده

زمینه: احساس گناه انتقالی یا احساس گناه انتقال یافته از والدین، یکی از عوامل مهم مرتبط با فرزندپروری منفی و ناکارآمد است که پیامدهای منفی زیادی را در زندگی شخصی و خانوادگی فرد به همراه دارد. از این رو پرداختن به این پدیده و ارائه راهکارهای مناسب، به عنوان یک ضرورت محسوب می‌شود.هدف: هدف از پژوهش حاضر، واکاوی الگوهای فرزندپروری بدون ایجاد احساس گناه در فرزندان بود.روش: رویکرد مورد مطالعه در این پژوهش کیفی و از نوع تحلیل مضمون بود. جمعیت مورد مطالعه شامل 13 نفر از نوجوانان و جوانان ساکن تهران بودند که با در نظر گرفتن معیارهای ورود، در پژوهش شرکت داده شدند. با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته، داده‌ها جمع‌آوری گردید و به‌منظور تحلیل داده‌ها از روش براون و کلارک استفاده شد.یافته‌ها: تحلیل حاصل از داده‌های مصاحبه به‌صورت کلی در چهار مضمون اصلی شامل مسئولیت‌پذیری و نقش‌پذیری متعادل والدین، ایجاد فضای ارتباطی و عاطفی امن و حمایت‌کننده، تشویق به بالندگی و پرورش عزت نفس و تکریم کودک به دست آمد.نتیجه‌گیری: نتایج حاصله ضمن افزایش بینش نسبت به مؤلفه‌های فرزندپروری بدون احساس گناه، می‌تواند زمینه‌ساز پژوهش‌های بعدی و نیز طراحی برنامه‌های آموزشی با هدف ارتقای توانمندی روان‌شناختی والدین شود.