بررسی شکاف نرخ رشد بهینه و تحقق یافته حجم پول در اقتصاد ایران
نویسندگان
1 کارشناس ارشد علوم اقتصادی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
2 استادیار دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی؛ تهران، ایران.
3 کارشناس ارشد علوم اقتصادی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
doi
10.22111/sedj.2021.38365.1114چکیده
نرخ رشد پول در ادبیات اقتصادی یک مسئله کلیدی است که میزان بهینگی آن در یک اقتصاد از طریق پارامترهای مشخص نرخ رجحان زمانی، نرخ بهره واقعی و نرخ هموارکنندگی مصرف تعیین میگردد. هدف اصلی این پژوهش محاسبه نرخ رشد پول و مقایسه آن، با میزان بهینه نرخ رشد پول در اقتصاد ایران است. همچنین در صورت عدم رعایت قاعده بهینه پول مؤلفههای مؤثر بر اختلاف میان نرخ رشد بهینه و نرخ رشد تحقق یافته حجم پول بررسی شدهاست. در این مقاله شکاف پولی اقتصاد ایران با بهرهگیری از الگوی تابع مطلوبیت سیدارسکی در بازه زمانی 1338 تا 1399با استفاده از رهیافت کالیبراسیون در سه سناریو متفاوت بدست آورده شدهاست. سپس برای بررسی عوامل تأثیرگذار برروی شکاف پولی اقتصاد ایران از روش حداقل مربعات معمولی در بازه زمانی 1352-1399 استفاده شدهاست. نتایج بدست آمده از روش کالیبراسیون نشان میدهد؛ در هر سه سناریو شکافهای نقدینگی ییشتر از شکافهای پولی بوده و شکافهای پولی تقریباً از روندی مشابه هم برخوردار هستند. نتایج تخمین حداقل مربعات معمولی نشان میدهد که نرخ رشد حقیقی سرانه اجزای پایه پولی برحسب منابع شامل خالص بدهی دولت به بانک مرکزی؛ خالص ذخایر خارجی بانک مرکزی و خالص بدهی بانکها به بانک مرکزی، شکافها را در سه سناریو افزایش دادهاست.