فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نیروهای نظامی بریتانیا پس از صد و پنجاه سال سلطه بر خلیج فارس، در سال‌های پایانی دهۀ 1960 منطقه را ترک کردند. بر اساس دکترین نیکسون که در تاریخ 25 جولای 1969 در یک کنفرانس مطبوعاتی در گوام مطرح شد، دو دولت ایران و عربستان سعودی به عنوان دو قدرت ممتاز در منطقه، این فرصت را یافتند که خلاءِ موجود را پر کنند. به این ترتیب منافع ملی و منطقه‌ای دو کشور همسایه، بیش از پیش به هم گره خورد. انعکاس مناسبات احتیاط‌آمیز دو کشور در مطبوعات آن‌ها، که به نوبۀ خود فاقد شخصیت مستقل بودند، به وضوح قابل تشخیص است. در این پژوهش به‌ چهار رویداد «انعکاس مرگ ملک فیصل، سفر ملک خالد به ایران، مشاجره بر سر تغییر نام خلیج فارس و تأسیس خبرگزاری خلیج،» در سطح مطبوعات دو کشور پرداخته می‌شود. مسألۀ اصلی در این تحقیق، نحوۀ عملکرد لایۀ زیرین و ناپیدایی است که در موقعیت‌های مختلف، چگونگی انعکاس اخبار و تحلیل حوادث را به مطبوعات دیکته می‌کرده‌است. یافته‌های این تحقیق، با استفاده از روش تاریخی و به کمک اسناد آرشیوی آشکار می‌سازد که در عربستان سعودی وزارت اطلاعات آن کشور و در ایران، علاوه بر دربار، وزارت امور خارجه مطبوعات را در توزیع و چگونگی انعکاس اخبار هدایت می‌کرده‌اند.