فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در قرن شانزدهم میلادی، سلطه روسیه در آسیا، شمال دریای سیاه و شمال دریای خزر که اقوام آن مسلمان بودند، گسترش یافت. عثمانیان در این ایده بودند که کانالی از رودخانۀ دُن به رودخانۀ ولگا حفر کنند تا با فتح استراخان و با کمک مسلمانان ترکستان راه پیشروی روس‌ها را به سوی دریای خزر سد کند و جبهه‌ای از پشت سر علیه ایران باز کند. اما روسیه پیش‌دستی کرد و با تصرف شهرهای غازان و استراخان و حوضۀ ولگا و پیشروی در قفقاز، در میان مسلمانان این مناطق جدایی انداخت. عثمانی تلاش کرد تا حرکات روس‌ها را در قفقاز مانع شود. اما، به علت گرفتاری‌ها در اروپای مرکزی و مشکلات داخلی این نقشه را کنار گذاشت. این مقاله درنظر دارد سیاست عثمانی علیه روسیه در آن قلمرو و نتایج ناکامی‌اش را بررسی کند.