تحلیل جامعهشناختی شرایط و زمینههای فریب در تعاملات اجتماعی
نویسندگان
1 استاد گروه جامعهشناسی دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران
2 دکتری جامعهشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی
3 استادیار گروه جامعهشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی
doi
10.22059/jisr.2022.303258.1070چکیده
شناختهای اجتماعی، توانایی خوانش مقاصد دیگران و امکان کنش مشترک و تعامل سالم با دیگران را فراهم میسازد، اما گاه این شناخت اجتماعی با بهکارگیری تکنیکها و ترفندهای فریبکارانه مخدوش میشود. پدیدۀ فریبکاری اجتماعی از طریق خدشه به اعتماد بینفردی ، ارتباطات و تعاملات سالم اجتماعی را در سطوح و موضوعات مختلف تهدید میکند. این مطالعه با توجه به ابعاد تأثیرات فردی، خانوادگی و اجتماعی فریبکاری، با اتخاذ رویکردی کیفی، به مطالعۀ شرایط و زمینههای پدیدۀ فریب در تعاملات اجتماعی میپردازد. با توجه به هدف مطالعه، 35 نفر از زنان و مردان 25 سال و بیشتر در کلانشهر تهران که تجربۀ زیستۀ درگیری در فریب داشتند، بهصورت نمونهگیری هدفمند و با حداکثر تنوع، مصاحبۀ نیمهساختاریافته انجام شد. دادههای این مطالعه با روش تحلیل تماتیک تجزیه و تحلیل شد. واکاوی تجربۀ زیستۀ سوژههای فریب، بسترها و زمینههای فریب در تعاملات اجتماعی را در سۀ مقوله زمینهای معطوف به قربانی (ارتباطی، شناختی و شخصیتی) و شرایط و زمینۀ فرهنگی معطوف به فریبکار شناسایی کرد. توجه به این شرایط میتواند در پیشگیری از توسعه و گسترش انواع فریبکاریها در جامعه کمک کند.
