ارزیابی تأثیر مالیاتهای مستقیم و غیرمستقیم بر سرمایهگذاری بخش خصوصی در ایران
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی گروه اقتصاد دانشگاه رازی
2 کارشناس ارشد اقتصاد، دانشگاه رازی
doi
10.22111/sedj.2021.36011.1105چکیده
اثرات مالیات بر فعالیتهای اقتصادی از مهمترین موضوعات مالیه عمومی است. مالیاتها مهمترین منبع کسب درآمد برای دولت میباشند، علاوه بر آن ابزار مهم به کارگیری سیاستهای مالی دولت نیز میباشند. از آنجا که مالیاتها تخصیص منابع را تحت تأثیر قرار میدهند، آثار مهمی بر متغیرهای واقعی اقتصادی خواهند داشت. لذا در این مطالعه اثرات مالیات مستقیم و غیرمستقیم بر سرمایهگذاری خصوصی بررسی شده است. روش جمعآوری آمار و اطلاعات به صورت کتابخانهای بوده است و براساس آمارهای سری زمانی 1397-1375 که از بانک مرکزی اخذ گردیده، تأثیر متغیرهای توضیحی مخارج عمرانی دولت، تولید ناخالص داخلی سرانه حقیقی، مالیات مستقیم، مالیات غیرمستقیم، شاخص کسب و کار و شاخص ریسک بر سرمایهگذاری خصوصی، با استفاده از روش اقتصادسنجی خودرگرسیون برداری با وقفههای توزیعی (ARDL) برای اقتصاد ایران، برآورد شده است. مخارج عمرانی دولت، مالیات مستقیم و شاخص ریسک رابطه منفی با سرمایهگذاری خصوصی داشته، اما تولید ناخالص داخلی سرانه حقیقی، مالیات غیرمستقیم و شاخص کسب و کار تأثیر مثبت بر سرمایهگذاری خصوصی داشتهاند. با توجه به رابطه معکوس بین مالیات مستقیم و سرمایهگذاری خصوصی و همچنین رابطه مثبت بین مالیات غیرمستقیم و سرمایهگذاری خصوصی، اعمال معافیتهای مالیاتی برای مالیاتهای مستقیم و افزایش مالیاتهای غیرمستقیم میتواند در جهت تشویق سرمایهگذاری بخش خصوصی مؤثر واقع گردد.