بررسی معنایی فعلهای وجهی در زبان تالشی
نویسندگان
1 استادیار زبانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 دانشیار زبانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22124/plid.2025.31139.1723چکیده
در پژوهش حاضر به بررسی معنایی فعلهای وجهی در زبان تالشی (گویش ماسال) براساس چارچوب نظری پالمر (1990) پرداخته شدهاست. پالمر سه نوع وجهیت: معرفتی، الزامی و پویا را مطرح کردهاست و برای هر یک از این سه نوع، دو درجۀ امکان و ضرورت درنظر گرفتهاست. روش پژوهش حاضر توصیفی- تحلیلی است و دادههای پژوهش با ضبط صدا از 7 گویشور تالشیزبان بهدست آمدهاست. پس از جمعآوری دادهها، نوع وجهیت فعلهای وجهی برپایۀ نظریۀ پالمر طبقهبندی و تحلیل شدند. فعلهای وجهی در این پژوهش عبارتاند از چهار فعل: ʃɑ «توانستن»، bu «میشود»، bi «باید» و xɑ «خواستن». نتایج نشان داد که فعلهای ʃɑ «توانستن» و bu «میشود» برای بیان سه وجهیت معرفتی ممکن، الزامی ممکن و پویای ممکن بهکار میروند. فعل وجهی bi «باید» بیانگر وجهیت معرفتی ضروری، الزامی ضروری و پویای ضروری است. همچنین فعل وجهی xɑ «خواستن» و صورت گذشتۀ آنxɑi تنها برای بیان وجهیت پویای ممکن کاربرد دارند. دو صورت گذشتۀ فعل ʃɑ «توانستن»، ʃɑi و ʃɑst نیز بیانگر وجهیت پویای ممکن هستند.