نقدی معرفت شناختی بر منطق عقلی و عقلانیت در سازمان و مدیریت

نویسندگان

1 دکتری خط مشی گذاری عمومی دانشگاه علامه طباطبائی تهران ایران

doi
10.22047/hsd.2024.465675.1017
چکیده

مفهوم عقلانیت مبنای ایجاد یک سازمان اداری است. هدف از ایجاد سازمان­ها افزایش عقلانیت انسانی و ساخت­دهی رفتار انسانی در جهت نزدیکی به عقلانیت انتزاعی است. امروزه در سازمان­ها عقلایی بودن در گرو انتخاب مؤثرترین طریق برای نیل به اهداف سازمانی است. بیش از دو قرن است که دیدگاه محدود نظریه­های علمی و استفاده از روش­های علوم طبیعی در علوم اجتماعی و انسانی، موفقیت­های عملی چندی را حاصل کرده و به همین دلیل، اغلب اذهان را از محدودیت­ها و نقایص خود غافل ساخته است. اگر بتوانیم نظریه­هایی برای زندگی انسانی و سازمانی  بر پایه تعقل ارزشی ارائه دهیم، سازمان­ها را در نظم دادن به امور خود یاری داده و رهنمودهایی برای رشد، تعالی و کمال سازمان و انسان ارائه کرده­ایم. از این­رو در این پژوهش به دنبال بحث و بررسی درخصوص مفهوم عقلانیت در سازمان و مدیریت بوده، سیر تطور و نظریه­های مطرح در دو رویکرد اثبات­گرایی و پسااثبات­گرایی و برخی از مهم­ترین نقدهای رویکرد پسااثبات­گرایی به مفهوم عقلانیت اثبات­گرا را بررسی و تحلیل نموده به نحوی که در پایان، پژوهش بتواند با ارائه جنبه­های مختلف موضوع موجب ارتقاء مباحث و مفاهیم این حوزه مهم در سازمان و مدیریت گردد. این تحقیق با استفاده از روش توصیفی و اسنادی شامل مطالعات کتابخانه­ای و بررسی اسناد و مدارک به مرور مبانی نظری، ادبیات تحقیق و پیشینه پژوهش­های قبلی پرداخته و با استفاده از رویکردی کیفی و تطبیقی به دنبال تبیین مفاهیم موجود و چالش­های پیش روی این جریان بوده و در این راستا نیز مباحثی جهت مطالعات و پژوهش­های بیشتر در این حوزه ارائه گردیده است.