نقدی معرفت شناختی بر منطق عقلی و عقلانیت در سازمان و مدیریت
نویسندگان
1 دکتری خط مشی گذاری عمومی دانشگاه علامه طباطبائی تهران ایران
doi
10.22047/hsd.2024.465675.1017چکیده
مفهوم عقلانیت مبنای ایجاد یک سازمان اداری است. هدف از ایجاد سازمانها افزایش عقلانیت انسانی و ساختدهی رفتار انسانی در جهت نزدیکی به عقلانیت انتزاعی است. امروزه در سازمانها عقلایی بودن در گرو انتخاب مؤثرترین طریق برای نیل به اهداف سازمانی است. بیش از دو قرن است که دیدگاه محدود نظریههای علمی و استفاده از روشهای علوم طبیعی در علوم اجتماعی و انسانی، موفقیتهای عملی چندی را حاصل کرده و به همین دلیل، اغلب اذهان را از محدودیتها و نقایص خود غافل ساخته است. اگر بتوانیم نظریههایی برای زندگی انسانی و سازمانی بر پایه تعقل ارزشی ارائه دهیم، سازمانها را در نظم دادن به امور خود یاری داده و رهنمودهایی برای رشد، تعالی و کمال سازمان و انسان ارائه کردهایم. از اینرو در این پژوهش به دنبال بحث و بررسی درخصوص مفهوم عقلانیت در سازمان و مدیریت بوده، سیر تطور و نظریههای مطرح در دو رویکرد اثباتگرایی و پسااثباتگرایی و برخی از مهمترین نقدهای رویکرد پسااثباتگرایی به مفهوم عقلانیت اثباتگرا را بررسی و تحلیل نموده به نحوی که در پایان، پژوهش بتواند با ارائه جنبههای مختلف موضوع موجب ارتقاء مباحث و مفاهیم این حوزه مهم در سازمان و مدیریت گردد. این تحقیق با استفاده از روش توصیفی و اسنادی شامل مطالعات کتابخانهای و بررسی اسناد و مدارک به مرور مبانی نظری، ادبیات تحقیق و پیشینه پژوهشهای قبلی پرداخته و با استفاده از رویکردی کیفی و تطبیقی به دنبال تبیین مفاهیم موجود و چالشهای پیش روی این جریان بوده و در این راستا نیز مباحثی جهت مطالعات و پژوهشهای بیشتر در این حوزه ارائه گردیده است.