تدوین معیارهای اخلاق حرفهای برای رسانه ملی بر مبنای آموزههای اسلامی با تأکید بر کتاب معراجالسعادة
نویسندگان
1 استادیار و عضو هیئتعلمی دانشکده ارتباطات و رسانه دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران.
2 استادیار و عضو هیئتعلمی دانشکده ارتباطات و رسانه دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکتری رشته ارتباطات، دانشکده علوم ارتباطات و دانششناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.30497/rc.2022.76191چکیده
یکی از مهمترین وجوه دین اسلام، گرایشدادن بشر به سمت رعایت اخلاق حسنه است. رسانه دینی اخلاقگرا رسانهای است که با علم به تمامی اقتضائات رسانههای مدرن، از این ابزار برای ترویج اخلاق در مخاطبان مبتنیبر آموزههای اسلامی استفاده میکند. اصلیترین هدف این پژوهش ضرورت و اهمیت تدوین معیارهای اخلاق حرفهای برای رسانه ملی بر مبنای آموزههای اسلامی است. در اخلاق اسلامی چهار شیوه برای پرداختن به مباحث اخلاقی وجود دارد: عرفانی، فلسفی، روایی و تلفیقی. در این پژوهش «رویکرد تلفیقی» برای پرداختن به مباحث اخلاقی از منظر اسلام برگزیده شده است و این مهم با استفاده از کتاب «معراجالسعادة» نوشته ملااحمد نراقی پی گرفته شده است. روش پژوهش در این مقاله «نظریه زمینهای» است. در همین راستا ابتدا معیارهای اخلاقی رسانه ملی از طریق مراجعه به حدود 120 منبع در حوزههای مرتبط با اخلاق و رسانه و براساس چهار کارکرد اصلی رسانه یعنی اطلاعرسانی، آموزشی، ارشادی و سرگرمی استخراج شدند. سپس با طی مراحل سهگانه کدگذاری باز، محوری و گزینشی و یافتن مفاهیم و مقولات متناسب از این منابع، گزارههای پژوهش که ارائهدهندۀ معیارهای اخلاق حرفهای برای رسانه ملی از منظر آموزههای اسلام هستند، به دست آمد. براساس نتیجۀ پژوهش، مرکزیترین مقوله برای معیارهای اخلاقی رسانه ملی مقوله «عدالت» است و یک رسانۀ اخلاقگرای اسلامی رسانهای است که مخاطبان خود را با سوقدادن به اعتدال به سمت اخلاق حسنه گرایش میدهد.
