فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نقش جُنگ­ها، تذکره‌ها و دست‌نویس‌های کهن در تصحیح متون و بازیابی اشعار شاعران، انکارنشدنی است. اما همین منابع که می‌توانند حتی دیوان یک شاعر فراموش­شده را احیا کنند، خود منشأ آسیب‌های جدی در انتساب درست اشعار هستند. میزان این آسیب‌ها به­طور مستقیم به درجۀ اعتبار و اصالت هر نسخه وابسته ‌است. این پژوهش با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی به واکاوی ریشه‌های «انتساب‌های مغشوش» در این متون می‌پردازد؛ انتساب‌هایی که عمدتا بر مبنایی غیرانتقادی و حدسی، ازجمله شهرت شاعر در قالب‌ها و سبک‌های خاص شعری، تشابه اسمی (و تخلص شاعری)، تکرار و تقلید ناآگاهانه از منابع متأخر، استنادهای نادقیق در متون نثر، جعل عامدانه و افزوده‌های کاتبان شکل گرفته‌اند. با توجه به اینکه شمار چشمگیری از اشعار نویافته و انتساب‌های مبهم از این مجرا به متن مقبول شاعران راه یافته‌اند، این پژوهش بر ضرورت احتیاط پژوهشی بیشترِ مصححان و محققان در بهره‌گیری از این منابع تأکید می‌کند.