فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر کاربرد ضمایر نکره را در گونه‌های مختلف زبان گیلکی، از زبان‌های ایرانی شمال غربی در کرانۀ دریای خزر بررسی می‌کند. ضمایر نکره مانند «کسی» عباراتی ارجاعی هستند که مصداق مشخصی در جهان خارج ندارند و نقش‌های مختلفی در زبان‌ها دارند (Croft, 2022). هدف این پژوهش پی بردن به شباهت‌ها و تفاوت‌های گویش گیلکی غربی و شرقی و مقایسة کاربرد ضمایر نکره در زبان گیلکی این دو منطقه است. بدین منظور از چهارچوب نقشة معنایی هسپلمت (1997) استفاده می‌شود. این چهارچوب یک الگوی همگانی است که امکان توصیف و مقایسۀ بینازبانی و درون‌زبانی را برای زبان‌شناسان در مطالعات رده‌شناختی فراهم می‌کند. داده‌های پژوهش از گفتار روزمرۀ شش منطقه در گیلان جمع‌آوری شده و پس از بررسی و مقایسۀ آنها، نقشۀ معنایی پیشنهادی برای هرکدام از گویش‌ها ترسیم شده‌است. یافته‌ها نشان می‌دهد که به­طورکلی کاربرد ضمایر نکره در گویش‌های گیلکی غربی و شرقی مشابه هستند و با وجود تفاوت اندک میان آنها، گویشوران این دو منطقه این تکواژها را نسبتا یکسان استفاده می‌کنند. استفاده از نقشۀ معنایی در مطالعات رده‌شناختی و گویش‌شناسی بسیار مفید است و می‌توان به کمک آن به درک عمیق‌تری از ساخت‌های نحوی و معنایی در زبان‌ها دست یافت.