فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

«تکرار» نوعی فرایند ساخت­واژی است که در آن، برخی از بخش­‌های یک واژه یا کل واژه تکرار می­‌شود و گاه با تغییر واکة میانی یا تغییر همخوان آغازین همراه است. پژوهش حاضر به بررسی انواع تکرار در گویش بیرجندی می­پردازد که از گویش­های کهن فارسی در مرز خاوری ایران است و به دلیل موقعیت کویری، دوری از مرکز و عدم اختلاط قومی و زبانی آن، کمتر دچار تحول گشته‌است. روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی است و داده­ها به دو صورت اسنادی و میدانی گردآوری شده­اند. متون و واژه­نامه­های گویشی مرتبط و همچنین گفت­وگوهای روزمره گویشوران منبع اصلی داده­ها بوده­اند. پژوهندگان برای اطمینان از صحت تلفظ و معنی دوگان­ساخت­های منتخب، اطلاعات گویشی 6 گویشور بومیِ کم‌‌سواد بالای 60 سال را در دو جنسیت با مصاحبه در نظر گرفتند. به‌علاوه، شم زبانی نویسندگان نیز که گویشوران بومی­اند در تحلیل داده­‌ها و برخی ملاحظات تلفظی مورد نظر بوده‌است. یافته­ها نشان داد که همسو با فارسی معیار، انواع تکرار کامل و ناقص در گویش بیرجندی مشاهده می­شود و در این میان نوع کامل ناافزوده بیشترین بسامد را دارد. همچنین مقولات دستوری اسم، صفت، نام­آوا، قید و فعل به ترتیب فراوانی در فرایند تکرار شرکت داشته­‌اند.