بررسی نقش سرمایه انسانی توانمند در توسعه کارآفرینی گردشگری پایدار روستایی (موردمطالعه: شهرستان رشت)

نویسندگان

1 گروه برنامه‎ریزی شهری و روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 گروه برنامه‎ریزی شهری و روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

3 گروه برنامه‎ریزی شهری و روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

4 گروه برنامه‎ریزی شهری و روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
10.22126/ges.2025.12429.2893
چکیده

هم‌اکنون در سطح جهان این آگاهی وجود دارد که در اقتصاد محلی مبتنی بر دانش و تخصص‎گرایی، وجود نیروی انسانی کارآمد و با انگیزه، محرک اصلی توسعه پایدار است. کارآفرینی در گردشگری به‌عنوان یک حوزه اقتصادی مهم در کشورهای درحال‌توسعه و به‌طور اخص ایران و شهرستان رشت، به کارآفرینان ماهر جهت رفع ناپایداری‌های آن نیاز دارد. این مطالعه باهدف بررسی نقش این سرمایه در توسعه کارآفرینی گردشگری در سکونتگاه‌های روستایی شهرستان رشت انجام‌شده که ازنظر هدف، کاربردی و گردآوری داده‌ها توصیفی- پیمایشی و ابزار گردآوری آن پرسش‎نامه محقق ساخته است. مؤلفه‌ها گردآوری‌شده از طریق مصاحبه با خبرگان، کارشناسان و مدیران محلی با نمونه‌گیری هدفمند یا غیر احتمالی گلوله برفی انجام شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از مدل ISM و با تحلیل MICMAC نوع مؤلفه‌ها با توجه به اثرگذاری و اثرپذیری بر سایر مؤلفه‌ها مشخص شد. پس از تعیین ارتباط و سطح هر مؤلفه نتایج حاکی از دو سطح بود که بدین ترتیب مؤلفه‌های اثرگذار این مطالعه دو مؤلفه (C2) از شاخص آموزشی و (C10) از شاخص اقتصادی و باقدرت نفوذ 10 و 14 می‌باشند. 15 مولفه دیگر پژوهش، (C1, C3, C4, C5, C6, C7, C8, C9, C11, C12, C13, ..C16, C17)، به ترتیب باقدرت نفوذ (4، 4، 3، 6، 8، 9، 7، 15، 15، 16، 8، 5، 10، 7، 11) در سطح دوم قرارگرفته‌اند. این مؤلفه‌ها تاثیرگذاری کمتری داشته، اما به عنوان زیرساخت های حیاتی، جهت توانمند نمودن نیروی انسانی و کارآفرینان ماهر باید روی آن‌ها سرمایه‌گذاری نمود.