نمایانی پژوهش‌های اسلامی مرتبط با ادیان توحیدی در قرن بیست‌ویکم در رسانه‌های اجتماعی

نویسندگان

1 استادیار و عضو هیئت‌علمی گروه مدیریت اطلاعات و مرکز اطلاع‌رسانی علوم و فناوری، شیراز، ایران

2 کارشناس‌ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی و کارشناس‌ مسئول پایگاه استنادی علوم جهان اسلام، شیراز، ایران

doi
10.30497/rc.2022.76099
چکیده

پهدف پژوهش حاضر مصورسازی مقالات ادیان توحیدی یا ابراهیمی شامل سه دین اسلام، مسیحیت و یهودیت به منظور کشف و دیداری‌سازی موضوعات مورد تأکید در پژوهش‌های دینی است. نوع پژوهش حاضر کاربردی با رویکرد علم‌سنجی است که با استفاده از روش تحلیل هم‌واژگانی انجام شده است. جامعه پژوهش شامل مقاله‌های مرتبط با هریک از ادیان مذکور است که در طول قرن بیست‌ویکم در پایگاه وب علوم نمایه شده‌اند. یافته‌ها نشان داد چهار خوشۀ شکل‌گرفته در حوزۀ اسلام بر سنت‌ها و تفکرات اسلامی، اسلام‌هراسی، تجارت و امور مالی از منظر اسلام، و کشورهای اسلامی تأکید دارد. استفاده از بستر رسانه‌های اجتماعی در بازتاب اسلام ناب ضرورت می‌یابد. در همین راستا پژوهش‌های اسلامی به لحاظ بازتاب در رسانه‌های اجتماعی و استنادهای دریافتی مورد بررسی بیشتر قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد از 27143 مقالۀ نمایه‌شده مرتبط با پژوهش‌های اسلامی در وب علوم، 4829 مقاله در 16 رسانه اجتماعی بازتاب داشته‌اند. فعال‌ترین کاربران توییتر، فیسبوک، رسانه‌های خبری و اسناد سیاسی از کشورهای امریکا، انگلستان و استرالیا هستند. از میان کشورهای مسلمان، کاربران اندونزیایی فعال‌ترین کاربران هستند. ایران از نظر تعداد مقاله‌ها در رتبه هشتم قرار دارد. نمره آلتمتریک اثرگذارترین مقاله‌های داخلی و خارجی برابر با 768 و 73 است که اولی به موضوع اسلام‌هراسی و دومی به روزه‌داری پرداخته است.