بررسی تأثیر لهجه‌های بریتانیایی و آمریکایی بر تلفظ وام‌واژه‌های انگلیسی در زبان فارسی

نویسندگان

1 دانشیار زبان‌شناسی، گروه زبان انگلیسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

doi
10.22124/plid.2025.29157.1697
چکیده

هدف این پژوهش توصیفی- تحلیلی در چارچوب نظریۀ بهینگی و برمبنای «انگارۀ دیدگاه واج‌شناختی»، این بود که مشخص کند دو لهجۀ بریتانیایی و آمریکایی چه تأثیری بر تلفظ وام‌واژه‌های انگلیسی در زبان فارسی داشته‌اند. ‌به سخنی فنی‌تر، هدف این پژوهش که در حوزۀ واج‌شناسی وام‌واژه‌ها انجام شده تعیین میزان تأثیرگذاری این دو لهجه بر درون‌داد وام‌واژه‌های انگلیسی و نیز پاسخ به این پرسش بود که تلفظ این وام‌واژه‌ها در زبان فارسی با کدام لهجۀ زبان انگلیسی نزدیکی یا انطباق واجی بیشتری دارد. برای این پژوهش، چهار مورد از تفاوت‌های مهم دو لهجۀ بریتانیایی و آمریکایی در شیوة تلفظ واج‌های /r/، /oU/، /A/ و /j/ که بر تلفظ وام‌واژه‌های انگلیسی در زبان فارسی تأثیرگذارند بررسی شد تا مشخص شود چه فرایندهایی رخ داده‌است و چه محدودیت یا محدودیت‌هایی و با چه رتبه‌ای عامل رخداد یا عدم رخداد این فرایندها هستند. یافته‌ها نشان داد که درون‌داد وام‌واژه‌های انگلیسی در زبان فارسی در سه مورد متأثر از لهجۀ آمریکایی و در یک مورد تأثیرگرفته از لهجۀ بریتانیایی است. به همین شکل تلفظ وام‌واژه‌ها نیز در سه مورد مطابق با لهجۀ آمریکایی است و در یک مورد با لهجۀ بریتانیایی انطباق دارد.