کارآفرینی توسعه‌محور؛ رویکردی تحولی در تعلیم‌وتربیت

نویسندگان

1 استاد بازنشسته مطالعات برنامه درسی دانشگاه تربیت مدرس تهران، ایران

2 گروه مطالعات برنامه درسی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه مطالعات برنامه درسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

4 استاد گروه برنامه‌ریزی و توسعه اقتصادی، دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22047/hsd.2024.194460
چکیده

نیل به توسعه مهمترین هدف کشورهاست و امروزه بر کسی پوشیده نیست که کارآفرینی به‌عنوان موتور اصلی محرک توسعه کشورها شناخته می‌شود.امّا کارآفرینی زمینه‌ها و جهت‌گیری‌های مختلفی دارد که انتخاب هریک از آنها می‌تواند پیامدهای خاص خودش را داشته باشد.لذا کوشش پژوهش حاضر تعیین رویکرد توسعه‌محور کارآفرینی و الگوی برنامه‌درسی آن است. براین اساس سوال‌های پژوهش نیز عبارتند از کارآفرینی توسعه‌محور چیست؟الگوی مطلوب برنامه‌درسی کارآفرینی توسعه‌محور چیست؟رویکرد حاکم دراین پژوهش کیفی است که برای پاسخ به سؤال اول از روش «جستار نظرورزانه»، به‌عنوان روش پژوهش و ابزار «بررسی مستندات» به‌عنوان ابزار جمع‌آوری اطلاعات استفاده شده است. برای پاسخ به سوال دوم نیز روش مورد استفاده توصیفی-تحلیلی بوده که به‌منظور گردآوری اطلاعات از روش کتابخانه‌ای و فیش‌برداری استفاده شد و منابع تحقیق نیز شامل آثار مکتوب و غیرمکتوب است.جامعه آماری پژوهش برنامه‌درسی کارآفرینی فناورانه نظام‌های رسمی آموزشی جهان است و نمونه آن به‌صورت هدفمند برنامه‌درسی کارآفرینی فناورانه سه کشور توسعه‌یافته (انگلستان، امریکا، کره‌جنوبی) و یک کشور درحال توسعه (مالزی) انتخاب شدند. یافته بخش اول پژوهش نشان داد کارآفرینی توسعه‌محور، کارآفرینی فناورانه است که رویکرد پرورش خردفناورانه را دنبال می‌کند و براساس یافته بخش دوم پژوهش نیز الگوی STEM و STEAM از مشهورترین الگوهای مطلوب برنامه‌درسی کارآفرینی فناورانه است. نتیجه‌گیری پژوهش حاضر این است که مدارس کشور با دنبال کردن رویکرد پرورش خردفناورانه دانش‌آموزان در برنامه‌های درسی خود می‌توانند به تربیت نسلی از کارآفرینان امیدوار باشند که بسترهای لازم برای توسعه کشور در همه ابعاد آن را فراهم می‌کنند. امّا این امر مستلزم تغییرات و تحولاتی در سیاست-های کلان نظام تعلیم‌وتربیت است.