بررسی مقابلهای استعارههای مفهومی در ضربالمثلهای حوزة حیوانات در فارسی و مازندرانی ازمنظر شناختی-فرهنگی
نویسندگان
1 استادیار زبانشناسی، گروه زبان انگلیسی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
2 استادیار زبان و ادبیات انگلیسی، گروه زبان انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
3 استادیار گروه زبان انگلیسی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه آیندگان، تنکابن، ایران
doi
10.22124/plid.2025.28368.1685چکیده
پژوهش حاضر میکوشد تا با تحلیل مقابلهای استعارههای مفهومی موجود در ضربالمثلهای حیوانات در زبانهای فارسی و مازندرانی، به بررسی تأثیر فرهنگ بر ضربالمثلهای حیوانات در این دو گونة زبانی بپردازد و نشان دهد که چگونه بافت منجر به تنوع استعارهها و درنتیجه ضربالمثلها میگردد. بدینمنظور ۱۵۶ ضربالمثل فارسی و ۲۶۴ ضربالمثل مازندرانی با روش کتابخانهای گردآوری شد و سپس تحلیل استعاری حیواناتی که در ضربالمثلهای مازندرانی وجود داشتند، محدود شد. تحلیل ضربالمثلهای گردآوریشده از منظر رویکرد شناختی-فرهنگی نشان میدهد تنوع قابلمشاهده در ضربالمثلهای دو زبان گاه به دلیل تفاوت در حوزة مبدأ استعارة هستیشناختی موجود در زیربنای ضربالمثلهاست، بدینترتیب که حوزههای مبدأ متفاوتی در دو زبان برای مفهومسازی ویژگی انتزاعی واحدی در حوزة مقصد بهکار گرفته شدهاست. گاه نیز تنوع موجود حاصل نگاشت حوزة مبدأ واحد، به طیفی از حوزههای مقصد متفاوت در دو زبان است. بررسی و مقایسة فراوانی نام حیوانات در ضربالمثلها حاکیاز آن است که نام اکثر حیوانات در دو زبان فراوانی متفاوتی دارد. تحلیلها نشان میدهد این تنوعات و تفاوتها در سطوح مختلف میتواند باتوجه به جغرافیای طبیعی و شرایط محل زندگی گویشوران هر زبان و تجربههای مشترک روزمره و سبک زندگی آنها توجیه گردد.
