مدلسازی ساختار میدانهای دما و شوری آب دریای خزر با استفاده از مدل POM
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فیزیک دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر
2 عضو هیأت علمی دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران
3 عضو هیأت علمی دانشگاه مازندران
doi
چکیده
در این تحقیق تغییرات دما و شوری آب دریای خزر با استفاده از مدل POM بررسی شد. مدل POM، مدلی اقیانوسی با مختصات عمودی سیگما، شبکهی افقی منحنیوار راست گوشه است. در این مدل از دادههای میدان دما و شوری WOA و از دادههای باد، بارش، تبخیر، یخ، تابش امواج کوتاه و بلند، اخذ شده از بانک دادههای روزانه ECMWF، با دقت 7/5 دقیقه و با گام زمانی ۶ ساعته، استفاده شده است. برای دادههای رودخانهها از میانگین ماهیانهی دادههای NRL، و برای ژرفاسنجی از دادههای GEBCO08 با دقت ۳۰ ثانیه استفاده شد. ابتدا برای مدت ده سال (1997-1988)، مدل اجرا شد و نتایج آن پس از بررسی پایداری، با دادههای میدانی موجود (1996) مقایسه و تطابق خوبی بین الگوی تغییرات دما و نیز شوری مشاهده شد. در ادامه مدل برای ده سال اخیر (2005-2014) اجرا شد از نتایج این تحقیق، بیشینه اختلاف دمای میانگین ماهیانه سطحی دریای خزر در ماههای فوریه، مه، اوت و نوامبر به ترتیب برابر °C18، °C13 ، °C11 و °C20 و بیشینه اختلاف شوری میانگین ماهیانه سطحی به ترتیب برابر2/8 ، 3/2 و psu 4/8،5/2میباشد. گرادیان شوری در عمق در ماههای فوریه و اوت در بخشهای غربی دریای خزر نسبت به بخش شرقی دارای شدت بیشتری است اختلاف دمای سطحی ناحیه غربی و شرقی حوضه میانی در ماه اوت و پروفایل دمای آن، نشان از فراجوشی آب این بخش از دریای خزر میباشد.