کارایی تکنیکی و عوامل مؤثر در آن با بهره‌گیری از رهیافت تحلیل فراگیر داده‌ها

نویسندگان

1 دانشیار، گروه شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 استادیار، دانشکدة اقتصاد کشاورزی، دانشگاه پیام‌نور کرمان، کرمان، ایران

3 استادیار، مرکز تحقیقات آبزیان آب‌های داخلی کشور، گرگان، ایران

4 دانشجوی دکتری تولید و بهره‌برداری آبزیان، گروه شیلات، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران

5 کارشناسی ارشد، ادارة کل شیلات استان گلستان، گرگان، ایران

doi
10.22059/jfisheries.2015.57245
چکیده

با توجه به نقش مطالعات دربارة کارایی و فراهم‌سازی زمینة تجدید نظر در اهمیت نسبی اجزای تولید، اصلاح سیاست‌ها و مدیریت منابع، پژوهش حاضر با هدف اندازه‌گیری کارایی تکنیکی شرکت‌های تعاونی صید پره استان گلستان و عوامل تأثیرگذار در آن، با بهره‌گیری از رهیافت تحلیل فراگیر داده‌ها، انجام شد. بدین منظور، اطلاعات مورد نیاز بیست واحد شرکت تعاونی صید پره در استان گلستان، در سال بهره‌برداری 1388-1389، با استفاده از تمام‌شماری و به روش پرسش‌نامه‌ای با مصاحبة حضوری جمع‌آوری شد. بر اساس یافته‌ها، میانگین کارایی تکنیکی نمونه 2/79 درصد ارزیابی شد که بیانگر قابلیت بهبود عملکرد فنی واحدها به میزان 8/20 درصد با همین نوع فنّاوری و عوامل تولید است. ضمن آن‌که نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد متغیرهای انرژی مصرفی، سرمایه، سن، تحصیلات، تجربه و تخصص مدیر با کارایی تکنیکی ارتباط مثبت دارند، اما به لحاظ آماری معنا‌دار و قابل ‌تفسیر نیستند. در پایان ماهی سفید و ماهی کفال از مهم‌ترین فاکتور‌های مؤثر در کارایی تکنیکی واحد‌های شرکت‌های تعاونی صید پره شناخته شدند. بر این مبنا و با توجه به شدت و جهت تأثیرگذاری عوامل مربوطه، می‌توان راهکارهای سیاستی مناسبی را به منظور ارتقای عملکرد فعلی به برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران این عرصه پیشنهاد کرد.