شبکۀ معنایی در زبان لاری
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد زبانشناسی همگانی، گروه زبانشناسی و زبانهای خارجی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2 استاد گروه زبانشناسی و زبانهای خارجی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22124/plid.2024.27553.1673چکیده
پژوهش حاضر میکوشد تا روابط مفهومیِ موجود بین واژههای زبان لاری، ادامۀ زبان فارسی میانه و یکی از زبانهای ایرانیِ در حال انقراض را که در شهرستان لار، استان فارس، تکلم میشود، در چارچوب معناشناسی واژگانی بررسی و بخشی از شبکۀ معنایی آن را برای نخستینبار تعیین کند. بدین منظور 2500 واژه از 5000 واژۀ اصیلِ گردآوری شدۀ اقتداری (1371) که با حرف «ل» (لاری) مشخص شدهاند، بهعنوان دادههای پژوهش، استخراج و براساس موضوع دستهبندی شدند و روابطِ مفهومیِ موجود بین آنها تعیین گردید. سپس، تعداد و درصد واژههای شرکتکننده در این روابط، تعیین و در هر رابطه طرحی برای شبکۀ معنایی این زبان ارایه گردید. نتایج نشان میدهد که در این زبان روابطِ مفهومیِ شمول معنایی، هممعنایی، چندمعنایی، همآوا-همنویسی، همنویسی، تقابل معنایی، تباین معنایی، جزءواژگی، عضوواژگی و واحدواژگی وجود دارد که از این میان، شمول معنایی بیشترین و تباین معنایی کمترین بسامد وقوع را دارد. بهعلاوه، موردی از همآوایی نیز یافت نمیشود که نشانگر ابهام کمتر نسبتبه فارسی معیار در زبان لاری باشد. همچنین، شبکۀ معنایی زبان لاری منحصربهفرد و بخش اعظم آن دارای نظمِ سلسلهمراتبی است و در بخشهایی نیز بهصورت ناهمگن است.