حروف‌اضافه در زبان شهمیرزادی: ابزاری برای حالت‌دهی به گروه‌های اسمی

نویسندگان

1 دانشیار زبانشناسی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران.

2 استادیار زبان‌شناسی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران.

doi
10.22124/plid.2025.29170.1701
چکیده

در پژوهش حاضر شیوۀ حالت‌نمایی و نقش حروف‌اضافه در نشانه‌گذاری حالت در زبان شهمیرزادی بررسی شده‌است. برای تحلیل داده‌های زبانی براساس چارچوب نظری پژوهش، از داده‌های پرسشنامۀ تهیه‌شده برای این کار و همچنین داده‌های شهمیرزادی در پایگاه داده‌های اطلس زبانی ایران بهره گرفته شده‌است. علاوه‌براین برای تدقیق و محک داده‌ها، از منابع مکتوبِ مرتبط که دارای اطلاعات واژگانی و نحوی هستند، استفاده گردیده‌است. تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد که در هر دو نوع حالتِ دستوری و معنایی در این زبان نشانه‌گذاری حالت با حروف‌اضافه صورت می‌گیرد. حروف‌اضافه در شهمیرزادی از نوع پس‌اضافه هستند و نشانه‌گذاری حالت در این زبان از نوع تحلیلی است و از وندهای تصریفی استفاده نمی‌شود. به عبارت دیگر در این گونۀ زبانی حالت‌های مکانی، همراهی، ابزاری و ازی با حروف‌اضافۀ وابسته یا مستقل و از سوی دیگر حالت‌های اضافی، به/ برایی، مفعولی و ازی (در صورتی که از صورت قدیمیِ /ǰǝn-/ استفاده شود) با حروف اضافة وابسته (پی‌بست) نشان داده می‌شوند.