شناسایی و معرفی هویتهای چندلایه شخصیتهای انسانی نقوش سنگی بنای قاجاری قلعه چالشتر
نویسندگان
1
2 دانشگاه الزهرا (س)
doi
چکیده
بنای «قلعه چالشترِ» چهارمحال و بختیاری مزین است به تزئینات سنگی متنوع و منحصربهفرد با موضوعات گیاهی، انسانی و حیوانی. در تزئینات این بنای قاجاری ردپای الگوهای سهگانه ملی، مذهبی و فرنگی دوره قاجار مشاهده میشود، خصوصاً در نقوش انسانی. چگونگی قرابت نقوش انسانی این بنا با الگوهای سهگانهی عمومی یادشده وقتی تحت تأثیر شاخصههای بومی منطقه چهارمحال و بختیاری قرار میگیرد موضوع و محور این پژوهش موردیـکاربردی است؛ و هدف از انجام آن شناخت و نگاهی نو به هنر تزئینی قاجار در تزئینات معماری است. لذا فرضیهی حفظ اصالتهای قاجاری در عین متأثر گردیدن از فرهنگ بومی منطقه در تزئینات سنگی این بنا در جامعه آماری معادل 36 کادر تزئین سنگی با نقش انسانی مورد آزمون واقع شده است. در این تحقیق موردی، روش مستندنگاری و مشاهدات میدانی، با اتکا به اطلاعات کتابخانهای، دادههایی را به دست داده که به روش «توصیفیـتحلیلی» به تحریر درآمده است. بررسی وضعیت موجود اثر و مطالعات، علاوه بر توصیف و دستهبندی نقوش بر مبنای الگوهای سهگانه ملی، مذهبی و فرنگی، منجر به کشف رموز، و تبیین نادیدهها و ناگفتهها در باب این نقوش شده و مبتنی بر این است که در این تزئینات «گونه محلیـبومی بختیاری» همپای سبک قاجاری در قالب الگوهای سهگانهی یادشده حضور دارد. اصول و قواعد طراحی و اجرا در نقوش یادشده در راستای عملکرد بخشهای مختلف بناست و نگرش بومی قوم بختیاری را نسبت به زمان و مکان خود و جایگاه یک بنای نیمهرسمی به خوبی نمایان میسازد.
