فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر به افعال همسان گویش مشهدی که در ساخت‌های متفاوت دستوری به کار می‌روند پرداخته‌است. این افعال به دو بخش دوهجایی و بیش از دوهجایی تقسیم شد. نقش همبسته‌های آکوستیکی تکیه و تأثیر آن بر تمایز دستوری افعال همسان گویش مشهدی با پارامترهای صوتی مهمِ نوای گفتار یعنی فرکانس پایه، شدت و دیرش بررسی گردید. در این بررسی ۹۶۰ فعل تولید و با نرم­افزار تحلیل گفتار پرات بررسی شد. این افعال در هشت زمان دستوری حال استمراری و آینده، ماضی ساده و ماضی نقلی، ماضی استمراری و ماضی نقلی مستمر، ماضی بعید و ماضی ابعد است. افعال دوهجایی همسان زمان دورتر، با دیرش و زیروبمی بیشتری تولید می‌شود و افعال زمان نزدیک‌تر دیرش و زیروبمی کمتری دارد. افعال چندهجایی همسان، جایگاه تکیۀ متغیر دارند. این جایگاه برحسب دور و نزدیک بودن به دو دسته تقسیم شدند. گویشور مشهدی برای القای مفهوم زمان دورتر در افعال دوهجایی نیازمند دو عامل دیرش و فرکانس پایه‌ است و در افعال بیش از دوهجایی نیازمند جابه‌جایی جایگاه تکیه. افزایش فرکانس پایه و دیرش فقط در افعال زمان دورتر دوهجایی است. در افعال بیش از دوهجایی به دلیل تغییر در جایگاه تکیه‌ افزایش همبسته‌های اکوستیکی تکیه رخ نداد.