روش‌شناسی استعاره‌پژوهی در مطالعات سازمان و مدیریت: رویکردی توصیفی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشکده‌ی معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق(علیه‌السلام)

2 عضو وابسته فرهنگستان علوم، عضو هیئت علمی دانشکده‌ی مدیریت و اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22047/hsd.2023.182089
چکیده

بر اساس نظریه‌ی نوین استعاره، استعاره‌ها با ساختاردهی و طبقه‌بندی مفاهیم و نظام معنایی ذهن انسان‌ها در فهم پدیده‌ها نقشی اساسی ایفا می‌کنند. بر این اساس با شناخت استعاره‌های حاکم بر ذهن افراد می‌توان تا حدودی نوع نگاه آن‌ها به جهان را فهمیده و کنش‌های آنان را در قبال محیط پیرامونیشان پیش‌بینی کرد. از سوی دیگر هدف علوم اجتماعی و از جمله مدیریت فهم، پیش‌بینی و کنترل کنش‌های انسانی است. مقایسه‌ای ساده میان کارکرد بیان شده برای تشخیص استعاره‌های ذهنی افراد و هدف علوم اجتماعی به خوبی می‌تواند جایگاه استعاره‌پژوهی (با هدف توصیف استعاره‌های ذهنی افراد) در علوم اجتماعی را تبیین کند. با این وجود و علی‌رغم اهمیت بیان شده، تاکنون روشی منسجم و منظم برای استعاره‌پژوهی ارائه نشده است و اغلب نتیجه‌ی این پژوهش‌ها یعنی استعاره‌ها بوده‌اند که مورد توجه قرار گرفته‌اند. در این مقاله نگارندگان قصد دارند تا ضمن تأکید بر حوزه‌ی سازمان و مدیریت و در قالب پنج مرحله‌ی اصلی بیان مسئله و خردمایه‌ی پژوهش، سؤال پژوهش، روش جمع‌آوری داده، شیوه‌ی تفسیر داده‌ها و نحوه‌ی نگارش نتیجه‌گیر‌ی در پژوهش‌های استعاره‌ای، روشی منقح را برای استعاره‌پژوهی ارائه دهند.