بررسی گسترش معنا و بافت کاربردی واژه‌ها و اصطلاح‌ها به/ از حوزۀ خودرو در گونۀ گفتاری زبان فارسی

نویسندگان

1 دانشیار زبان‌شناسی، گروه زبان انگلیسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

doi
10.22124/plid.2024.27901.1678
چکیده

‌واژه‌ها و اصطلاح‌های بسیاری دربارۀ حوزۀ خودرو دستخوش انواع گسترش معنا یا گسترش بافت کاربردی شده‌اند. پیکرۀ زبانی این پژوهش مجموعۀ واژه‌ها و اصطلاح‌هایی است که با تغییر معنا یا گسترش بافت کاربردی به حوزۀ خودرو راه یافته‌ یا از حوزۀ خودرو به گنجینۀ واژگان زبان فارسی افزوده شده‌است. هدف اصلی این پژوهش توصیفی- تحلیلی ارائه و تعریف این واژه‌هاست. سپس به چگونگی رخداد این تغییرها و گسترش‌ها با بهره‌گیری از نظریۀ «ربط» اسپربر و ویلسون پرداخته شده‌است. طبق نتایج گویشوران زبان فارسی با توجه به دانش‌‌ها، تجربه‌ها و اطلاعات زمینه‌ای مشترکشان هم معنای اولیۀ این دست واژه‌ها و اصطلاح‌ها را می‌دانند، هم به معانی و کاربرد گسترش‌یافتۀ آنها دسترسی دارند. مطابق نظریۀ «ربط» هنگامی‌که شنونده واژه‌ یا اصطلاحی دربارۀ حوزۀ خودرو دریافت می‌کند، با در نظر گرفتن بافت موقعیت، آن را با اطلاعات زمینه‌ای خود می‌سنجد و تطبیق می‌دهد و سرانجام درک می‌کند منظور گوینده معنی اولیۀ آن واژه‌ و اصطلاح، یا معنی گسترش‌یافتۀ آن است. دلیل این بده‌بستان واژه‌ها و اصطلاح‌ها جدایی‌ناپذیری حوزۀ ترابری از زندگی انسان و بهره‌ بردن از ویژگی‌های خودرو در توصیف برخی از ویژگی‌های بدن و رفتار انسان است.