بایستههای مدیریت شایعات در روابط سازمانی از منظر قرآن کریم
نویسندگان
1 استادیار گروه معارف اسلامی و علوم تربیتی دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری معارف اسلامی و مدیریت آموزشی دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران
doi
10.30497/rc.2021.75920چکیده
هدف این پژوهش، شناسایی بایستههای مدیریت شایعات در روابط سازمانی از منظر قرآن کریم است. شایعه، حقیقتی برخاسته از ارتباطات رسمی و غیررسمی است. این پدیده، مشتمل بر گزاره تأییدنشدهای است که از فردی به دیگری منتقل میشود، اغلب برخاسته از گمان اشخاص بوده یا بر دلیل محکم استوار نیست و ممکن است خلاف واقع باشد. بنابراین مواجههای مطلوب میطلبد. پرسش اصلی پژوهش آن است که بایستههای مدیریت شایعات در روابط سازمانی از دیدگاه قرآن کریم چیست؟ روش پژوهش، تحلیل مضمون استقرایی است که طی آن دادههای لازم از قرآن کریم جمعآوری و مضامین پایه، سازماندهنده و فراگیر شناسایی شد. مهمترین یافتهها در مواجهه با شایعات عبارتاند از: پیشگیری از نشر اخبار انحرافی، حصول یقین در اقدامات بنیادین، جلوگیری از ضرر احتمالی، شفافیت موضع در برابر انحرافات، هوشیاری نسبت به مظاهر فریب، حفظ حرمتها و پیوندها، برخورد مقتدرانه با عوامل تهدید و...؛ مهمترین یافتهها در ایجاد شایعات نیز عبارتاند از: اجتناب از تضییع حقوق دیگران، رعایت صداقت گفتاری، صیانت از شایعات. براساس بررسی یافتهها، بایستهها بهمقتضای جایگاههای مواجهه پیشینی، مواجهه پسینی و ایجاد، ضروری تلقی میشوند. برخی بایستهها در شرایط ویژه ضرورت یافته و دسته دیگر بین بعضی موقعیتها مشترکاند. همچنین در مواجهه با شایعات، اطلاع از صدق یا کذب شایعه و در ایجاد شایعات، ماهیت واقعی یا غیرواقعی آن، در تعیین بایستهها مؤثر است.