بایسته‌های مدیریت شایعات در روابط سازمانی از منظر قرآن کریم

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف اسلامی و علوم تربیتی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری معارف اسلامی و مدیریت آموزشی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران

doi
10.30497/rc.2021.75920
چکیده

هدف این پژوهش، شناسایی بایسته­های مدیریت شایعات در روابط سازمانی از منظر قرآن کریم است. شایعه، حقیقتی برخاسته از ارتباطات رسمی و غیررسمی است. این پدیده، مشتمل بر گزاره تأییدنشده­ای است که از فردی به دیگری منتقل می­شود، اغلب برخاسته از گمان اشخاص بوده یا بر دلیل محکم استوار نیست و ممکن است خلاف واقع باشد. بنابراین مواجهه­ای مطلوب می­طلبد. پرسش اصلی پژوهش آن است که بایسته­های مدیریت شایعات در روابط سازمانی از دیدگاه قرآن کریم چیست؟ روش پژوهش، تحلیل مضمون استقرایی است که طی آن داده‌های لازم از قرآن کریم جمع‌آوری و مضامین پایه، سازمان‌دهنده و فراگیر شناسایی شد. مهمترین یافته­ها در مواجهه با شایعات عبارت‌اند از: پیشگیری از نشر اخبار انحرافی، حصول یقین در اقدامات بنیادین، جلوگیری از ضرر احتمالی، شفافیت موضع در برابر انحرافات، هوشیاری نسبت به مظاهر فریب، حفظ حرمت­ها و پیوندها، برخورد مقتدرانه با عوامل تهدید و...؛ مهمترین یافته­ها در ایجاد شایعات نیز عبارت‌اند از: اجتناب از تضییع حقوق دیگران، رعایت صداقت گفتاری، صیانت از شایعات. براساس بررسی یافته­ها، بایسته­ها به‌مقتضای جایگاه­های مواجهه پیشینی، مواجهه پسینی و ایجاد، ضروری تلقی می­شوند. برخی بایسته­ها در شرایط ویژه ضرورت یافته و دسته دیگر بین بعضی موقعیت­ها مشترک­اند. همچنین در مواجهه با شایعات، اطلاع از صدق یا کذب شایعه و در ایجاد شایعات، ماهیت واقعی یا غیرواقعی آن، در تعیین بایسته­ها مؤثر است.