فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با هدف کاهش حلالیت فلزات نیکل، کادمیم، سرب، روی و کبالت باطله فیلتر کیک حاصل از فرآوری روی، نمونه ­ای از باطله­ های مذکور از محل انباشت در استان زنجان جمع­آوری شدند. خصوصیات شیمیایی آن­ها با استفاده از آنالیزهای XRF و XRD اندازه­گیری شدند. سپس، این باطله­ ها با تثبیت کننده ­های آهک، گل قرمز، سیمان و سرباره ذوب آهن (GGBFS) به ترتیب با درصدهای 0-10%، 0-3%، 0-2% و 0-6% نمونه مخلوط شدند. به منظور بررسی میزان کاهش حلالیت عناصر فلزی، فرآیند عصاره ­گیری از نمونه ­ها با محلول 05/0 مولار EDTA انجام گرفت و عناصر فلزی این عصاره ­ها با جذب اتمی اندازه­ گیری شدند. نتایج نشان می­دهد نمونه­ هایی که با ترکیبی از هر دو تثبیت­ کننده آهک و گل ­قرمز ساخته شده­اند، میزان حلالیت همه فلزات به جز سرب را 45 تا 50 درصد کاهش داده است. مقایسه طیف XRD نمونه شاهد و نمونه تثبیت یافته نشان می­دهد که فرم سولفاتی PbSO4 نمونه شاهد، به فرم کربناتی PbCO3 در نمونه حاوی آهک و گل قرمز که دارای حلالیت بیشتری می ­باشد تغییر یافته است. این تغییر عامل اصلی افزایش حلالیت سرب (87%) در این نمونه ها بوده است. سیمان و سرباره مؤثرترین افزودنی در کاهش حلالیت سرب در فیلتر کیک، بوده­اند. مطابق با طیف XRD، فرم PbSO4 در نمونه شاهد، پس از اختلاط با سیمان و سرباره به­ طور قابل توجهی (100%) کاهش یافته است که این مهم، دلیل کاهش حداکثری حلالیت سرب قابل استخراج در نمونه بوده است.