تکمله‌ای بر تصحیح قصۀ حسین کرد شبستری

نویسندگان

1 استادیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران.

doi
10.22124/plid.2024.26204.1655
چکیده

این مقاله تکمله‌ای بر تصحیح قصۀ حسین کرد شبستری، به‌­کوشش ایرج افشار و مهران افشاری است که به دو بخش تقسیم می‌شود: بخش نخست نقد ضبط و تصحیح ابیاتی از شاعران مختلف، در لابه­لای قصه که در آن، این ابیات به سه بخش تقسیم شده‌اند: ابیات با ضبط درست و سرایندۀ مشخص که مصححان به سرایندگان یا مأخذ اشعار اشاره نکرده‌اند؛ ابیاتی که از نظر وزن و قافیه اشکالی ندارند، اما سرایندۀ آنها نامعلوم است؛ ابیاتی که در ضبط و تصحیح آنها اشکال یا اشکالاتی وجود دارد و ضبط ناصحیح، اختلالاتی در وزن و قافیه آنها به وجود آورده که مصححان اثر، آنها را تصحیح نکرده‌اند یا در شعر شاعر تصرف شده و درنتیجه، بیت یا ابیات دیگری عرضه شده‌است. این ابیات بیشتر با مراجعه به آثار شاعران و توجه به سنت ادبی فارسی تصحیح شد. در بخش دوم این مقاله ضبط برخی کلمات، به‌ویژه کلمات و جملات ترکی، بررسی و تصحیح شده و تعلیقات روشن‌کننده بر آنها افزوده شده‌است؛ در این بخش با مراجعه به دو نسخۀ خطی، فرهنگ­های ترکی به فارسی، یافتن قرائن کمک‌کننده در متن و متون دیگر و همچنین توجه به بافت داستان و متن، کلمات و جملات، از حیث تلفظ و معنی، تصحیح و تعلیقاتی بر آنها نوشته شد. واژگان، جملات و عبارات ترکی اقتضا می­کرد مصححان نگاه دقیق­تری به این مقوله­ها می­کردند که متأسفانه چنین نیست و در مقالۀ حاضر، تمرکز بر روی آنها بوده‌است. با افزودن این تصحیحات و تعلیقات می‌توان متن منقح­تری از قصۀ حسین کرد شبستری به دست داد.