فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از معماهایی که در لغت‌نامه‌ها و کتاب‌های سبک‌شناسی همواره مطرح شده، استفاده از واژة «مر» در متون کهن است. این واژه در لغت‌نامه‌ها به گونه‌ای آمده که دربارة معنای قطعی آن اظهار بی‌اطلاعی شده‌است و تنها با توجه به شواهد و قرائن، به دنبال یافتن حدود معنایی آن شده‌اند. با بررسی لغت‌نامه‌ها، معنای استواری برای آن پیدا نشد. در کتاب سبک‌شناسی بهار هم اطلاعی متقن دربارة این واژه داده نشده و با حدس و گمان به حدود معنایی آن اشاره شده‌است. این جُستار ضمن رعایت احتیاط پژوهشی بر آن است که واژۀ «مر» در تمامی مواضع می‌تواند مخفف مگر باشد. چنان‌که «ار» مخفف اگر است. این «مر» (مخفف مگر) هنوز هم در زبان و گویش‌های محلی امروز کاررفت دارد. در فرهنگ‌های کردی، لکی، لری، بختیاری، «مر» را مخفف مگر دانسته‌اند. دیگر این‌که مگر در متون کهن در معانی مختلفی چون تأکید، شک، پرسش، استثنا، حصر و ... به‌کار رفته‌است. «مر» هم در این معانی کاررفت داشته‌است. پژوهش حاضر براساس شاهدمثال‌های مختلف در پی اثبات این امر است.