فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف اصلی مقالۀ حاضر، بررسی نقش نوار کاست در وضعیت فرهنگی شنیداری دهۀ شصت ایران است. موسیقی پس از انقلاب یکی از مهم‌ترین عرصه‌هایی بود که براساس انقلاب فرهنگی باید از آنچه در زمان پهلوی بود، تطهیر می‌شد. در سال‌های پس از انقلاب، فرهنگ عام، عادت‌وارۀ شنیداری تعلقاتش را به موسیقی قبل از انقلابی، در قالب تکثیر و توزیع نوارهای کاست، حفظ کرده بود و بازار سیاه خریدوفروش آن‌ها شکل گرفته بود؛ بنابراین در ایران پس از انقلاب، نوار کاست نقش جدیدی در شکل‌دادن به فرهنگ شنیداری غیرمجاز پیدا کرد. برای بررسی این مسئله از چارچوب نظری استفاده شد که به‌دور از دوگانۀ تاریخی سوژه/ابژه، به سراغ مفهوم عاملیت می‌رود تا بتواند دربارۀ قدرت عاملیت اشیا، به همان نسبتی که انسان هم دارای قدرت عاملیت است، طرح بحث کند. براساس یافته‌ها، نوار کاست که موسیقی غیرمجاز قبل از انقلاب یا لس‌آنجلسی را ضبط می‌کرد، بر پیکرۀ فرهنگ یکدست‌ساز دهۀ شصت ایران موقعیت‌هایی مانند شیارهایی ایجاد می‌کردند که درون آن‌ها سبک شنیداری زیرزمینی به‌وجود آمده بود و این چالشی برای مهندسی فرهنگی یکدست‌ساز جمهوری اسلامی در دهۀ شصت بود.