مسؤولیت مدنی ناشی از خسارات محیط زیستی در حقوق ایران و اسناد بین المللی

نویسندگان

1 گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز، ایران

2 گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

doi
10.22034/envj.2021.306016.1138
چکیده

محیط زیست یکی از مباحث بسیار مهم امروزی می ­باشد که با توجه به فجایع امروزی که شاهد آن هستیم در صدر امور بین ­المللی قرار دارد. این فجایع ناشی از خساراتی هستند که از طرف اشخاص و یا دولت ­ها به محیط زیست وارد می­ شوند و بدیهی می­ نماید که بایستی قواعد مسؤولیت مدنی را حاکم بر آن بدانیم و جبران خساراتی که از طرف آنان وارد می ­گردد را برعهده آنان قرار دهیم. مسؤولیت مدنی ناشی از محیط زیست هم در قوانین بین ­المللی و هم در قانون ایران تعریف شده است ولی ممکن است تعاریف متفاوتی برای تعیین نوع مسؤولیت مدنی وجود داشته باشد. حال سوال این است که در صورت وارد شدن خسارت به محیط زیست، مسؤولیت مدنی ناشی از آن در حقوق ایران و اسناد بین­ المللی چگونه است؟ لذا در این مقاله به صورت تحلیلی- توصیفی و با روش کتابخان ه­ای به بررسی ماهیت مسؤولیت مدنی در حقوق ایران و اسناد بین ­المللی پرداخته و نحوه جبران آن­ ها و نکات ضعف و قوت آن­ ها را مورد بررسی قرار خواهیم داد. تحقیقات نشان می ­دهد که مسؤولیت مطلق در این شرایط بهترین نوع مسؤولیت مدنی می­ باشد که می تواند در مورد خسارات محیط زیستی اعمال شود و بر همین اساس است که در اسناد بین ­المللی این نوع از مسؤولیت اتخاذ گردیده است؛ ولی در حقوق ایران مسؤولیت مدنی مبتنی بر تقصیر می­باشد که در مورد زیان ­های محیط­زیستی هم اعمال می گردد که با ماهیت محیط زیست متناسب نمی ­باشد.