عوامل مؤثر بر اجرای شیوههای مدیریت پایدار زمین توسط خانوارهای روستایی در منطقه سیب و سوران
نویسندگان
1 گروه جغرافیا، دانشکده جغرافیا و برنامهریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
2 گروه جغرافیا، دانشکده جغرافیا و برنامهریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
doi
10.22126/ges.2023.9423.2677چکیده
مدیریت پایدار زمین به عنوان شیوهای پایدار برای مبارزه با تهدید اشکال مختلف تخریب و فرسایش زمین در نظر گرفته شده است. با وجود این، اطلاعات کمی در مورد عوامل مؤثر بر تصمیم خانوارها برای اجرای شیوههای مدیریت پایدار زمین وجود دارد. در پژوهش حاضر عوامل مؤثر بر اجرای شیوههای مدیریت پایدار زمین توسط خانوارهای روستایی در منطقه سیب و سوران مورد واکاوی قرار گرفته است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش توصیفی- تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش خانوارهای روستایی کشاورز منطقه سیب و سوران بوده که با استفاده از فرمولکوکران 230 نمونه به روش نمونهگیری تصادفی ساده انتخاب گردید. برای گردآوری دادهها و اطلاعات از پرسشنامه و مصاحبه استفاده شد. برای شناسایی شیوههای مدیریت پایدار از آمار توصیفی استفاده شد. برای شناسایی عوامل مؤثر بر اجرای شیوههای مدیریت پایدار زمین توسط خانوارهای روستایی از مدلسازی معادلات ساختاری (SEM) استفاده شد. نتایج در مورد شیوههای مورد استفاده نشان داد که در این منطقه بیشتر از شیوههای ابتدایی و ساده که نیاز به هزینه و سرمایه چندانی نداشته استفاده شده است. کاربرد کود دامی/ حیوانی، استفاده از کودهای آلی و سبز، شخم زدن زمین خلاف جهت شیب زمین، ایجاد سد خاکی و سنگی در بالا دست زمین و ایجاد آب بند و بندهای خاکی مهمترین شیوههای مدیریت پایدار در منطقه سیب و سوران بودهاند. نتایج مدل معادلات ساختاری عوامل مؤثر بر اجرای شیوههای مدیریت پایدار زمین توسط خانوارهای روستایی نیز نشان داد که عامل ویژگیهای مزارع کشاورزی با ضریب تأثیر 79/0 بیشترین تأثیر را بر اجرای شیوههای مدیریت پایدار زمین در منطقه سیب و سوران داشته است. عامل ویژگیهای اکولوژی زمین کشاورزی با ضریب تأثیر 73/0، عامل حمایتها و زیرساختهای سازمانی با ضریب تأثیر 69/0، عامل ویژگیهای خانوار با ضریب 68/0 و عامل ویژگیهای اجتماعی و اقتصادی با ضریب تأثیر 65/0، در مرتبههای بعدی قرار گرفتهاند.