تقابل فرهنگی و دینی محتوای برنامه‌های غذایی ماهواره‌ای با اصول سبک ‌زندگی تغذیه‌ای ایرانی-اسلامی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکترا، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

3 استادیار گروه مدیریت رسانه ، دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

doi
10.30497/rc.2021.75812
چکیده

گسترش روزافزون رسانه‌ها موجب تحولات سبک‌زندگی جوامع شده است. سبک‌زندگی ایرانی- اسلامی نیز خارج از این موضوع نیست. غذا یکی از مصادیق فرهنگ است که می‌تواند ارزش‌های فرهنگی و دینی را جابه‌جا کند. در این بین برنامه‌های غذایی ماهواره‌ای نقش مهمی در ارائه باورها و ارزش‌های سبک‌زندگی دارند و یکی از روش‌های انتقال فرهنگی آنها استفاده از غذا و برنامه‌های غذایی است. هدف پژوهش حاضر، بررسی چگونگی وضعیت محتوای برنامه‌های تغذیه‌ای ماهواره‌ای از نظر سبک‌زندگی ایرانی- اسلامی است. روش تحقیق از نوع کیفی است. در این مطالعه برنامه "بفرمایید شام" شبکه "من و تو" به عنوان نمونه مورد بررسی قرار گرفته است. استخراج داده‌ها، تجزیه و تحلیل و تفسیر آنها با استفاده از روش مایرینگ انجام شده است. پس از تجزیه و تحلیل برنامه‌های غذایی ماهواره‌ای مورد نظر این مطالعه، مقوله‌ها و زیرمقوله‌های آنها در رابطه با سبک‌ تغذیه‌ای ایرانی- اسلامی مشخص شد. یافته‌ها نشان داد محتوای ارائه شده در برنامه‌های غذایی ماهواره‌ای در تقابل و مغایرت با اصول سبک‌زندگی ایرانی- اسلامی است. از موارد یافت شده می‌توان به "حذف، مخالفت یا بی‌اعتنایی به مفاهیم مذهبی"، "تغذیه ناسالم"، "سرو غیرایرانی غذا"، "اسراف"، "تجمل‌گرایی"، "لذت‌گرایی" و "فرهنگ فردگرایی" اشاره داشت. از آنجایی که شیوه تغذیه می‌تواند باعث تغییر در تفکر، عادات و ارزش‌های جوامع و یا تغییر ارزش‌های مذهبی می‌شود، رسانه‌ها نقش پررنگی را در هدایت سبک‌زندگی تغذیه‌ای جوامع ایفا می‌کنند.