برآورد هزینه های وارد بر خدمات بوم سازگان اراضی زراعی ناشی از معدنکاری فلز بوکسیت جاجرم خراسان‌شمالی با استفاده از رویکرد انتقال منفعت

نویسندگان

1 گروه علمی اقتصاد محیط زیست، پژوهشکده محیطزیست و توسعه پایدار، سازمان حفاظت محیطزیست، تهران، ایران

2 گروه زمین شناسی کاربردی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 گروه علمی اقتصاد محیط زیست، پژوهشکده محیطزیست و توسعه پایدار، سازمان حفاظت محیطزیست، تهران، ایران

doi
10.22034/envj.2022.323125.1176
چکیده

استخراج مواد معدنی نقش اساسی در توسعه اقتصادی، اجتماعی به همراه دارد، از طرفی معدن­کاری و فرآیندهای وابسته به آن، می­ تواند پیامدهای آسیب رسان بر اکوسیستم‌های طبیعی داشته باشد که از آن­ جمله می توان به آلودگی هوا، آب و خاک، و هم­چنین اثر بر روی تنوع زیستی و کاربری اراضی اشاره نمود. بنابراین با کمی­سازی این پیامدها و تخمین هزینه خسارات وارد بر خدمات بوم سازگان می‌توان با اعمال رهکارهای مبتنی بر پیشگیری و کنترل اثرات، تخریب بوم سازگان ­های کشور را کاهش داد. محدوده معدنی بوکسیت جاجرم به عنوان بزرگترین و مهم­ترین معدن بوکسیت کشور، در استان خراسان شمالی واقع شده است. معدنکاری فلز بوکسیت در طی فرآیند بهره­ برداری و استخراج ماده ارزشمند آلومینیوم، پیامدهای محیط ­زیستی منفی بر روی اکوسیستم‌های همجوار خود به همراه دارد. از آن­جایی که بیشترین محدوده اثر این معدن، اراضی کشاورزی پایین دست و اطراف محدوده استخراجی این منطقه به میزان 6000 هکتار می­ باشد، لذا در این تحقیق هزینه خسارات محیط ­زیستی معدن با استفاده از رویکرد انتقال منفعت بر روی این بیوم برآورد گردیده است. هزینه خسارات وارد بر خدمات بوم سازگان ناشی از معدنکاری فلز بوکسیت در اراضی زراعی (برای مساحت 1000 هکتار از اراضی تحت تأثیر)، 2481375 میلیون ریال  (معادل  9925500 دلار) در سال (2021) تخمین زده شده است، که این خود اهمیت بازسازی معدن و هم­چنین احیای اکولوژیکی بعد از فعالیت معدنکاری در منطقه مزبور را می­رساند. استفاده از ابزارهای اقتصادی در جهت پیشگیری و کنترل اثرات ناشی از فعالیت­ های معدنکاری بسیار ضروری است.