افتراقی سازی کیفری در جرایم مواد مخدر : تجربه فرانسه

نویسندگان

1 عضو وابسته فرهنگستان علوم، استاد بازنشسته دانشگاه تهران و عضو هیات علمی گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی و عضو مرکز مطالعات حقوقی، دانشگاه پاریس نانتر، فرانسه

doi
10.22047/hsd.2022.182858
چکیده

از جمله جرایمی که در پهنه نظام­های سیاست جنایی به طور افتراقی مورد توجه قرار می­گیرد، جرایم مربوط به مواد مخدر است. دلایل مهم اقتصادی، اجتماعی و بهداشتی برخورد افتراقی نظام عدالت کیفری را در این زمینه اجتناب­ناپذیر کرده است. امری که با گذشت زمان از طیف متنوعی از راهبردها در چارچوب افتراقی­سازی برخوردار شده است. بی­گمان توجه به مواردی چون افتراقی­سازی در پهنه نظام­های سیاست جنایی از ابعاد گوناگون، امری ضروری است. از این رو، امروزه مظاهر متنوعی از افتراقی­سازی را در بستر علوم جنایی مشاهده می­کنیم. گاه از حیث دادرسی کیفری در خصوص اشخاص یا جرایمی مشخص، رویکردهای متفاوتی اتخاذ می­شود و گاه از حیث جرم­انگاری و کیفرگذاری با اشخاص یا جرایمی به شکلی ویژه برخورد می­شود. کشور فرانسه از جمله کشورهایی است که تلاش کرده با اتخاذ یک سیاست جنایی افتراقی­شده و هدفمند، به اهداف از پیش تعیین شده خود در حوزه مواد مخدر دست یابد. امری که چند جانبه­گرایی کامل را در چارچوب افتراقی­سازی سخت­گیرانه تا افتراقی­سازی حمایتی فراهم ساخته است. در این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی راهبردهای سیاست جنایی این کشور در برابر مواد مخدر تجزیه و تحلیل می‌شود.