ارگتیو و مطابقۀ فعلی در جوشقانی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبانشناسی، دانشکده زبانهای خارجی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22124/plid.2024.25739.1654
چکیده

جوشقانی یکی از زبان‌های مرکزی ایران است که در شهر جوشقان، در شمال اصفهان صحبت می‌شود. این زبان ساخت ارگتیو را به‌صورت مطابقۀ فعلی دارد. در این ساخت فعل شناسه‌ای می‌گیرد که از جهت شخص، شمار و جنس با مفعول جمله مطابقت می‌کند. هدف این مقاله بررسی چگونگی مطابقه در ساخت ارگتیو در جوشقانی است، و نگاهی دارد به موضوع گسسته‌بودن ارگتیو در این زبان. یافته‌های این مقاله نشان می‌دهد فعل در ساخت ارگتیو از نظر جنس با مفعولی که به‌صورت اسم یا ضمیر شخصی/اشاره در جمله آمده‌است، مطابقت می‌کند. از جهت شخص و شمار با مفعولی که به‌صورت ضمیر آزاد یا پیوسته در جمله آمده‌است مطابقه می‌کند. اما فعل می‌تواند مفعولی را که مرجع مشخصی در جمله ندارد، نیز نشانه‌گذاری کند. ارگتیو در جوشقانی از این جهت گسسته‌ است که علاوه­بر اینکه ارگتیو حالت‌نمایی نیست، به‌صورت مطابقۀ فعلی نیز تنها در جمله‌هایی به‌کار می‌رود که فعل آنها برپایۀ ستاک گذشته ساخته شده‌است.